Kripto para piyasalarında zaman zaman 'deprem etkisi' yaratan sert hareketler yaşanırken; bunlardan birine de geçtiğimiz haftalarda şahit olduk. Şimdi yatırımcıların aklında tek soru: 'Peki, en kötüsü geride kaldı mı?' Bybit Turkiye Araştırma Müdürü Beste Nas Süllü ve Avrasya Blockchain ve Dijital Para Araştırmaları Derneği Başkanı Kadir Kurtuluş hurriyet.com.tr'ye değerlendirdi.

Kripto para piyasaları toparlanmadan uzak seyre yöneldi. Geçtiğimiz Kasım ayında ralli yaşayan ancak sonrasında düşüş grafiğini değiştiremeyen kripto paralar gerilemesini sürdürüyor. Lider kripto para birimi Bitcoin’in 69 bin dolardan 29 bin dolara gerilemesiyle birlikte tarihi zirvesinden uzaklığı yüzde 58 oldu.

GÜVEN ORTAMI SARSILDI

Hiçbir otorite ve regülasyona tabi olmayan, açılan internet siteleri üzerinden garanti sunulmadan alınıp satılan kripto paralara güven ortadan kalkıyor. İşlemlerde marj aralığı olmadığı için bir anda sert yükseliş yaşanırken bir anda da tüm para kaybolabiliyor. Herhangi bir teknik ya da temel analizin çalışmadığı sistemde mağdurların sayısı her geçen gün artıyor. Milyarlarca Dolar bir anda silinirken düşüşlerden nasibini alan yatırımların yeniden piyasaya adım atması da zor görünüyor.

FED’LE BAŞLADI, UST İLE DEVAM ETTİ

Küresel çapta enflasyonun yükselmesi tüm ülkelerin merkez bankalarını harekete geçirdi. Küresel piyasaların dikkat kesildiği ABD Merkez Bankası Fed de enflasyonla mücadele etmek için faiz artırımına gitti. Doları piyasada azaltmak için de Fed bilanço daraltma operasyonuna Haziran ayı itibarıyla başlayacağı öngörülüyor.

Fed’in faiz artırım hamlesiyle dolar güç kazanırken diğer para birimleri ise kayba yöneldi. Ayrıca Altın fiyatları da faiz artırımından dolayı geriledi ve alım fırsatı olduğunu düşünen kişiler tarafından tercih edilmeye başlandı. Rusya-Ukrayna arasındaki savaş altın üzerinde etkili oluyor. Artan enerji maliyetleri nedeniyle kripto para madenciliği de yara aldı. Elektrik maliyetinin yükselmesinden kaynaklı olarak kripto para madenciliği faaliyetlerinde gerileme yaşanıyor.

UST SON DARBEYİ VURDU

Terra ekosistemi içinde bulunan UST’nin dolara olan eşitliğini kaybetmesi ve milyarlarca doların buharlaşmasıyla kripto para piyasaları son darbeyi almış oldu. UST ile doların eşit fiyatlamada bulunmasının bozulmasıyla birlikte karşılık olarak elde tutulan binlerce Bitcoin satılmış ve UST yine de dolara denkliğini yakalayamamıştı. Dolar karşısında değerini neredeyse sıfırlayan UST ile birlikte LUNA da çöküş yaşadı ve değersiz hale geldi. Bu durum milyarderleri de etkiledi. Binance’ın CEO’su Zhao’nun servetinin büyük kısmı eridi. Bir anda parası pula dönenler intihara yöneldi, evsiz kalanlar da ortaya çıktı.

BÜYÜK HEDEFLERİN ALTLARI BOŞ

Kripto para piyasalarında 1.2 trilyon dolar hacim bulunuyor. Bitcoin ve Ethereum için kısa vadede afaki tahminlerde bulunan ve 100 bin dolar, 250 bin dolar gibi yönlendirme yapan kişiler nedeniyle yatırımcıların algılarının değiştirilmeye çalışılıyor. Hiçbir şekilde belge ve lisansı olmayan, sadece manipülatif açıklamalarda bulunup yatırımcıları etkilemeye çalışan kişiler nedeniyle mağduriyetler ortaya çıkıyor. Bitcoin için ortaya atılan hedeflere ulaşılması için hacmin 4-5 kat artması gerekiyor. Yıllardır toplamda 1.2 trilyon dolara ulaşan kripto para sisteminde afaki tahminlerin altının ne kadar boş olduğunun gerçeği de bu şekilde ortaya çıkmış oluyor.

Kripto paralarda LUNA krizinin yaraları henüz sarılmış değil ve piyasaya dair korku ve endişeler devam ediyor. Aktif kullanıcı sayılarındaki düşüş ve gündeme sürekli 20 bin dolar ve gerisi hedefler düştükçe yatırımcı ilgisi de sönük kalıyor. En kötüsü geride kaldı diyemiyoruz, bu sefer de haziran ayında ABD’de başlayacak kripto yasasının tasarı görüşmeleri ve AB’nin aksiyonları gündemde olacak.

CUMA GÜNÜNE DİKKAT

Fakat LUNA krizi sonrası düşüşün şu anlık için durduğunu, stablecoin çıkışlarının yaşanmamasıyla söyleyebiliyoruz. Herhangi bir fırsatın oluşması durumunda kullanıma hazır stablecoinleri piyasa çoğu zaman sever. Fakat 27 Mayıs Cuma günü dikkat edilmesi gereken oldukça önemli veriler mevcut. Çoğunluğu satım opsiyonlarının ele aldığı opsiyon vade bitim tarihi ve Terra 2.0 Genesis’in çıkışı. Terra’nın yeni ağ yayınlayarak kurtarma planları piyasa tarafında ekstra birtakım sonuçları olacaktır. Bu nedenle cuma günü yine Bitcoin’de 28 bin 600 dolar bölgesine tutunması durumunda yorumumuz kısa vadede en kötüsü geride kalmış olabilir şeklinde olur.

Ülkeler enflasyonla boğuşmakta ve faiz arttırılmakta. Bu gibi durumlarda üretim ve istihdama yönelik kaynağa ihtiyaç duyan ülkeler kripto paraları yasaklamasa da yasaklama söylentileriyle karşımıza çıkacaklardır. Kaldı ki, pandemi nedeniyle basılan paralar ve yüksek enflasyon nedeniyle ABD Merkez Bankası (Fed) tarafında faiz artırımları devam edecek. Bir taraftan da Fed için kripto para piyasasıyla oynamak, basılan paraları toplamak için güzel bir yöntem. 2017’den beri piyasaya istikrarlı bir şekilde kurumsal yatırımcı girişi oldu. Bu da kripto paraları global piyasalardan ve haberlerden daha da etkilenir hale getirdi. Bu durum Fed’in de elini güçlendiriyor zira Fed kripto paraların seyrinde de artık ana oyuncu diyebiliriz.

Motorin iki günde 3 lira 34 kuruş birden düştü Motorin iki günde 3 lira 34 kuruş birden düştü

PİYASALAR HALA ÇOK KIRILGAN

Luna ve UST düşüşlerinde gördüğümüz hadiseler bu piyasanın hala ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Bu hadisenin Bitcoin’in (BTC) düşmesine yol açtığını söylemek, teknik olarak kısmen evet, ama büyük pencereden bana doğru gelmiyor. Çünkü BTC düşüşü bir sonuçtur bir sebep değildir. Sebep ise, risk faktörü, faiz ve yüksek enflasyon. Kriz anlarında kurumsal yatırımcılar için hala elden çıkarılacak ilk şey kripto paralar olur. Hele ki savaş ve yeni savaş olasılıklarının desteklediği kıymetli madenler prim yaparken…

ALDANMAYIN!

Aldanmamamız gereken şey düşüş sonrası kripto paralara yüksek miktarda kurumsal yatırımcı geldiği söylentileri. Gelse bile, bu genelde kripto para piyasasının şahlanacağı algısı yapıp piyasayı biraz yükseltip sonra bireysel yatırımcının parasını alma çabasından başka bir şey değil! Elon Musk bile kripto para piyasasında alenen manipülasyon yaparken, hangi kurumsal yatırımcıya güvenebilirsiniz. Sonuç olarak, kriptolarda en kötüyü daha görmedik. Yüksek oranda belirsizlik devam ediyor. O yüzden temkinli olmak gerek. Şu dönemde kripto piyasasında yatırım tavsiyesi vermek insanlara Rus ruleti oynayın demekten başka bir şey değil…