İsveç’in başkenti Stockholm’deki Karolinska Enstitüsü’ne bağlı Nobel Komitesi, 2025 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün sahiplerini açıkladı. Komite Genel Sekreteri Thomas Perlmann, düzenlenen basın toplantısında şu ifadeleri kullandı:
“Komite, bugün 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün periferik bağışıklık toleransı alanındaki keşiflerinden dolayı Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi tarafından paylaşılmasına karar vermiştir.”
'TEHLİKELİ T HÜCRELERİN NASIL DENETLENDİĞİ ORTAYA KONDU'
Karolinska Enstitüsü Romatoloji Profesörü ve Nobel Komitesi Üyesi Marie Wahren-Herlenius, ödülün önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Bu yılki Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, bağışıklık sistemimizi nasıl kontrol altında tuttuğumuz ve böylece mikroplarla savaşırken otoimmün hastalıklardan nasıl kaçınabildiğimiz konusuyla ilgilidir. Devamlı olarak sayısız mikrop türüne maruz kalıyoruz ve bağışıklık sistemimiz bizi onlara karşı savunmak için gelişmiştir.
Bu sistemde ‘T hücreleri’ adını verdiğimiz özel hücreler devreye giriyor. Bu hücreler enfeksiyonlarla savaşmamıza yardımcı oluyor ancak bazıları vücudumuzun kendi yapılarına saldırabiliyor. Bu durum Tip-1 diyabet, Multipl skleroz (MS) ve romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklara yol açabiliyor.
İşte bu yılki Nobel, potansiyel olarak tehlike arz eden bu T hücrelerinin nasıl denetim altında tutulduğunu ortaya koyan keşifleri ödüllendiriyor.”
'YENİ TEDAVİLERİN ÖNÜNÜ AÇTI'
Nobel Komitesi’nin açıklamasında, keşfin önemine vurgu yapılarak şu ifadelere yer verildi:
“Bu keşif, yeni bir araştırma alanının temelini atmış ve kanser ile otoimmün hastalıklar için yeni tedavilerin geliştirilmesine zemin hazırlamıştır.”
Bilim insanlarının buluşu, bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine saldırmasını önleyen mekanizmaların anlaşılmasında büyük bir ilerleme olarak görülüyor.
ÖDÜLÜ KAZANAN BİLİM İNSANLARI
- Mary E. Brunkow (1961, ABD): Washington Institute for Systems Biology’de kıdemli program yöneticisi.
- Frederick J. Ramsdell (1960, ABD): Kaliforniya’daki Sonoma Biotherapeutics’in kurucusu ve bilimsel danışmanı.
- Shimon Sakaguchi (1951, Japonya): Osaka Üniversitesi’nde immünoloji profesörü.
Üç bilim insanı, İsveç Kralı tarafından takdim edilecek altın madalya ve 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) para ödülünün sahibi olacak.
NOBEL’İN TARİHİ VE GEÇMİŞİ
Nobel Ödülleri, İsveçli mucit Alfred Nobel’in vasiyetiyle, “insanlığa en büyük faydayı sağlayanlara” verilmek üzere 1900 yılında kurulan Nobel Vakfı tarafından veriliyor. Tıp, fizik, kimya, edebiyat, barış ve ekonomi dallarında verilen ödüller arasında, tıp ödülü insan sağlığına katkı sunan en saygın başarıların sembolü olarak kabul ediliyor.
Geçtiğimiz yıl Nobel Tıp Ödülü, mikroRNA üzerine yaptıkları çalışmalarla Victor Ambros ve Gary Ruvkun’a verilmişti.
