Astronomlar, Gaia uzay teleskobundan ve titreşen yıldızların yer aldığı özel bir veri tabanından elde edilen son verilerle, Samanyolu’nun dış bölgelerinde beklenmedik bir hareket tespit etti. Galaksinin diskinin kenarlarında yer alan yıldızların yukarı-aşağı yönlü salınımlarının analiz edilmesiyle, bu hareketlerin dalga biçiminde düzenli bir kırışıklık oluşturduğu ortaya kondu.
Bu keşif, Samanyolu’nun durağan ve sabit bir yapı olmadığı; aksine, geçmişte yaşanan çarpışmaların ve günümüzde devam eden kozmik etkileşimlerin şekillendirdiği dinamik ve canlı bir galaksi olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Galaktik Diskte Dalga Desenleri Tespit Edildi
Araştırmada, galaktik diskin dış kesimlerindeki binlerce yıldızın dikey hareketleri incelendi. Bu hareketlerde rastgele bir dağılımdan ziyade, düzenli, dalga şeklinde yukarı-aşağı salınan bir yapı belirlendi. Bilim insanlarına göre bu kırışıklık, galaktik düzlemin yalnızca dönen bir diskten ibaret olmadığını, devasa ölçekte çalkalanan bir yüzeye benzediğini gösteriyor.
Kozmik Çarpışmanın İzleri: Sagittarius Cüce Galaksisi Şüpheli
Bu dev dalga deseninin tek bir sebebe bağlanması mümkün olmasa da, araştırmacıların öne çıkan teorisi oldukça dikkat çekici. Bilim insanları, bu salınımların Samanyolu ile hala etkileşim hâlinde olan Yay Cüce Galaksisi’nin (Sagittarius Dwarf Galaxy) geçmişteki çarpması veya geçişi nedeniyle oluştuğunu düşünüyor.
Araştırmacılar bu durumu, “Bir göletin yüzeyine atılan taşın oluşturduğu halkalar” benzetmesiyle açıklıyor. Taş ne kadar büyükse, su yüzeyinde oluşan dalgalar da o kadar belirgin olur; aynı şekilde, bu küçük galaksinin Samanyolu’na çarpması, galaktik disk boyunca devasa kozmik dalgalar oluşturdu.
Samanyolu, Hareket Eden Bir Galaksi
Bu keşif, Samanyolu’nun uzayda sabit ve sakin bir yapı değil, geçmişten bugüne sayısız çarpışmayla şekillenmiş yaşayan bir galaksi olduğunu bir kez daha doğruladı. Galaksimiz:
- Karanlık madde halesiyle sarılıp korunmuş bir diskten,
- Yıldızların, gazın ve toz bulutlarının sürekli hareket ettiği dinamik bir yapıya,
- Dış galaksilerle etkileşim sonucu titreşen bir sisteme sahip.
Bilim insanları, Gaia verilerinin ilerleyen yıllarda daha da genişlemesiyle bu dalgaların kökenine dair net kanıtlara ulaşmayı hedeflediklerini ifade ediyor. Ayrıca, bu tür salınımların Samanyolu’nun yaşını, tarihini ve yapısal evrimini anlamada kilit rol oynayacağı belirtiliyor.
