ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’u görevden alma girişimiyle ilgili duruşmanın 21 Ocak 2026’da yapılacağını duyurdu. Karar, Amerikan Merkez Bankası’nın siyasi bağımsızlığını test edecek nitelikte görülüyor.
TRUMP'IN FED BAŞKANI LİSA COOK'U GÖREVDEN ALMA GİRİŞİMİ
Mahkeme, Ekim ayında Cook’un görevden alınmasını geçici olarak engelleyen alt mahkeme kararına ilişkin Adalet Bakanlığı’nın talebini görüşmeye karar vermişti. Bu karar, Cook’un şimdilik görevine devam etmesini sağladı.
1913 tarihli Federal Reserve Act (Merkez Bankası Yasası), Fed yöneticilerinin yalnızca “geçerli bir neden” bulunması halinde görevden alınabileceğini öngörüyor. Ancak yasada bu nedenin ne olduğu açıkça tanımlanmıyor ve süreçle ilgili bir prosedür belirtilmiyor. Bu hüküm, daha önce hiçbir zaman mahkeme önüne taşınmamıştı.
Suçlama ve Hukuki Süreç
Trump, Cook’u göreve gelmeden önce “ipotek dolandırıcılığı” yapmakla suçlamış, Cook ise iddiaları reddetmişti. Washington Bölge Mahkemesi Yargıcı Jia Cobb, 9 Eylül’de verdiği kararda söz konusu iddiaların Cook’un görevden alınması için yeterli yasal gerekçe oluşturmadığına hükmetti.
Cook, Ağustos ayında Trump’a karşı dava açarak, başkanın kendisini görevden alma girişiminin siyasi nedenlerle yapıldığını ve yasal yetkiye dayanmadığını savundu. Cook, ABD Merkez Bankası Yönetim Kurulu’nda görev yapan ilk siyah kadın olarak tarihe geçmişti.
Fed’in Bağımsızlığı Tartışılıyor
Lisa Cook, 3 Kasım’da Washington’da yaptığı konuşmada, kamu hizmetinde kararlılığın önemine vurgu yaparak “Fed’in bağımsızlığı savunulmaya değer bir ilkedir” dedi. Cook, “Bu dönem de geçecek. Amerikan halkı için çalışmaya devam edeceğim” ifadelerini kullandı.
ABD Temyiz Mahkemesi, 15 Eylül’de aldığı 2’ye karşı 1 oyla, Trump yönetiminin Yargıç Cobb’un kararını askıya alma talebini reddetmişti.
Yüksek Mahkeme, son dönemde aldığı bazı kararlarla başkanın, Kongre tarafından “bağımsız” yapılar olarak oluşturulan bazı federal kurumların üyelerini görevden alma yetkisini genişleten bir tutum sergilemişti. Bu eğilim, mahkemenin 1935 tarihli Federal Ticaret Komisyonu kararını yeniden değerlendirebileceği yönünde yorumlanıyor.
Fed İçin Ayrı Bir Değerlendirme
Bununla birlikte mahkeme, Fed’in diğer yürütme organlarından farklı bir statüye sahip olabileceğine de dikkat çekti. Mayıs ayında alınan bir başka kararda, Fed’in “benzersiz yapısı olan, yarı özel bir kurum” olduğu vurgulanmıştı.
Yüksek Mahkeme, Ocak ayında yapılacak duruşmada tarafları dinledikten sonra, Cook’un dava süreci tamamlanıncaya kadar görevde kalıp kalamayacağına karar verecek.
Kaynak: Reuters
