ABD’de federal hükümetin kapanmasına yol açan bütçe çıkmazı 6. haftasına girerken, ülke tarihinin en uzun süreli kapanma rekoru yeniden kırıldı. Senato’da yapılan son oylamada finansman tasarısı bir kez daha reddedildi ve federal kurumlarda aksaklıklar derinleşti.
Senato’da 14. Kez Sonuçsuz Oylama
Salı günü yapılan oylamada, “2026 Sürekli Ödenekler ve Uzatmalar Yasası” olarak bilinen geçici bütçe tasarısı, 44 “evet” oyuna karşı 54 “hayır” oyuyla Senato’dan geçemedi. Bu, Temsilciler Meclisi ile Senato arasındaki finansman çıkmazını çözmek için yapılan 14. başarısız girişim oldu.
Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi, kapsamlı harcama kesintilerinde ısrar ederken; Demokratların kontrolündeki Senato ise sağlık sübvansiyonlarının korunmasını şart koşuyor. Üç Demokrat senatör Cumhuriyetçilerle birlikte tasarıyı desteklerken, Cumhuriyetçi Rand Paul “hayır” oyu kullandı. Demokrat Cory Booker ve Cumhuriyetçi Thom Tillis ise oylamaya katılmadı.
Kapanmanın Merkezinde Sağlık Finansmanı Anlaşmazlığı
Çıkmazın temelinde, milyonlarca Amerikalının sigorta primlerini karşılamasına yardımcı olan sağlık hizmeti sübvansiyonları bulunuyor. Demokratlar, bütçe anlaşmasında bu sübvansiyonların korunmasını isterken, Cumhuriyetçiler harcamalarda ciddi kesintiler talep ediyor.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kapanmayı “Demokratların kapanışı” olarak nitelendirerek, “Kimse bu kadar uzun süreceğini tahmin etmemişti” dedi. Johnson, mevcut durumun ABD tarihindeki en uzun hükümet kapanmasıyla aynı süreye ulaştığını vurguladı.
ABD, daha önce 2018 sonunda başlayan ve 2019 başına kadar süren 35 günlük kapanmayla benzer bir kriz yaşamıştı. O dönem de Başkan Donald Trump ile Kongre arasındaki bütçe anlaşmazlıkları federal faaliyetleri durma noktasına getirmişti.
1,4 Milyon Kamu Çalışanı Ücretsiz İzne Çıkarıldı
Hükümetin 1 Ekim’de kapanmasının ardından, 1,4 milyondan fazla federal çalışan ya ücretsiz izin aldı ya da maaş almadan çalışmak zorunda kaldı. Bu durum, kamu hizmetlerinde ciddi aksamalara neden oldu.
Kapanmanın etkilediği alanlardan biri de ulusal güvenlik oldu. Yetkililer, nükleer silah tesislerinde görevli personelin yüzde 80’inin ücretsiz izne çıkarılma riskiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi.
Hava Trafiğinde Kriz Uyarısı
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, kapanmanın bir hafta daha sürmesi halinde ülke genelinde hava trafiğinde ciddi aksaklıklar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Philadelphia’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Duffy, “Bu durum yedi gün daha devam ederse, bazı hava sahalarını güvenli bir şekilde yönetemeyeceğimiz için kapatmak zorunda kalabiliriz” dedi.
Yaklaşık 60 bin hava trafik kontrolörü ve Ulaştırma Güvenlik İdaresi (TSA) çalışanı şu anda maaş almadan görev yapıyor. Beyaz Saray, devamsızlıkların artmasının uçuş gecikmeleri ve uzun kuyruklara yol açabileceğini belirtti. Uzmanlar, durumun 2019’daki kapanmayı sona erdiren havaalanı grevlerini hatırlattığını ifade ediyor.
Siyasi Uzlaşma Umudu Zayıf
Kongre’nin her iki kanadında da kapalı kapılar ardında uzlaşma görüşmeleri sürse de henüz somut bir ilerleme kaydedilmedi. Son eyalet seçimleri sonrasında bazı milletvekilleri, oluşan siyasi ivmenin hükümetin yeniden açılması için baskı yaratabileceğini umuyor.
Ancak şu ana kadar Senato ve Temsilciler Meclisi arasında köprü kurabilecek bir formül bulunamadı. Hükümet kapanmasının süresiz uzaması, yalnızca federal çalışanları değil, ülke ekonomisinin tamamını baskı altına alıyor.
ABD Tarihindeki En Uzun Kapanma
ABD, federal bütçe konusundaki siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle tarihindeki ikinci büyük hükümet kapanması krizini yaşıyor. Uzmanlar, mevcut çıkmazın birkaç hafta daha sürmesi halinde hem ekonomik büyümenin hem de kamu güvenliğinin ciddi zarar görebileceğini belirtiyor.
Senato’nun yeni bir finansman anlaşmasına varamaması durumunda, devlet kurumlarının büyük bölümünün en az yedi gün daha kapalı kalması bekleniyor.
Kaynak: Türkiye Today
