ABD’nin uzun süredir İran’a yönelik gündemde tuttuğu askeri müdahale ihtimali, sabah saatlerinde gerçekleşen saldırılarla fiili çatışmaya dönüştü. İsrail ve ABD tarafından İran’daki çeşitli noktalara düzenlenen operasyonların ardından Tahran yönetimi misilleme kararı aldı. İlk aşamada, başta İsrail olmak üzere Körfez bölgesindeki ABD askeri üslerinin hedef alındığı bildirildi.
İran, yaptığı açıklamada Körfez ülkelerindeki Amerikan askeri varlığının doğrudan hedef alındığını duyurdu. “Bölgedeki tüm askeri üsler meşru hedeftir” mesajı, Washington’un Orta Doğu’daki konuşlanmasını yeniden küresel gündemin merkezine taşıdı.
ABD’nin Bölgedeki Askeri Varlığı
Washington yönetiminin İran’a yönelik olası bir operasyon hazırlığında olduğu uzun süredir tartışılıyordu. Bu süreçte ABD, Orta Doğu ve Körfez’deki mevcut üslerini güçlendirirken, bölgeye ilave savaş gemileri ve savaş uçakları sevk etti. Söz konusu askeri hareketlilik hem açık kaynaklara yansıdı hem de dönemin ABD Başkanı Donald Trump tarafından kamuoyuna açıklandı.
ABD Dış İlişkiler Konseyi ve çeşitli açık kaynaklara göre, ABD’nin bölgede en az 19 askeri tesisi bulunuyor. Bunların 8’i kalıcı statüde. Son takviyelerle birlikte bölgede konuşlu Amerikan asker sayısının yaklaşık 40 bine ulaştığı belirtiliyor.
Bahreyn: 5. Filo’nun Karargâhı
ABD’nin deniz gücü açısından en kritik konuşlanması Bahreyn’de yer alıyor. Başkent Manama’daki Naval Support Activity Bahrain üssü, ABD Donanması’nın 5. Filosu’na ev sahipliği yapıyor. Basra Körfezi, Kızıldeniz, Arap Denizi ve Hint Okyanusu’nun bir bölümünden sorumlu olan filo, İran’a karşı caydırıcılık stratejisinin temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor. Bahreyn’de yaklaşık 9 bin Amerikan askeri bulunuyor.
Katar ve Kuveyt: CENTCOM’un Stratejik Hatları
Katar’daki Al Udeid Air Base, ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) ileri karargâhı konumunda. Yaklaşık 10 bin askerin görev yaptığı üs, savaş uçakları, tanker filoları ve istihbarat unsurlarıyla bölgedeki en büyük Amerikan askeri tesisi olarak öne çıkıyor.
Kuveyt ise kara ve hava unsurları açısından lojistik merkez niteliğinde. Camp Arifjan, Ali Al Salem Air Base ve Camp Buehring ülkedeki başlıca ABD tesisleri arasında yer alıyor. Irak ve Suriye’ye geçişlerde kritik rol üstlenen Kuveyt’te yaklaşık 13 bin 500 Amerikan askeri konuşlu bulunuyor.
Suudi Arabistan ve BAE’de Hava Savunma Hatları
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad yakınlarındaki Prince Sultan Air Base, Patriot hava savunma sistemleri ve çeşitli bataryalarla güçlendirilmiş durumda. Ülkede yaklaşık 2 bin 700 ABD askeri görev yapıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Al Dhafra Air Base ise keşif ve gözetleme faaliyetlerinin yanı sıra IŞİD’e karşı yürütülen operasyonlarda aktif rol üstlendi. BAE’de konuşlu Amerikan asker sayısı yaklaşık 3 bin 500 olarak belirtiliyor.
Levant Hattı: Ürdün, Irak ve Suriye
Ürdün’ün Azrak kentinde bulunan Muwaffaq Salti Air Base, ABD’nin 332. Hava Seferi Kanadı’na ev sahipliği yapıyor. Ürdün’de yaklaşık 3 bin 800 Amerikan askeri bulunuyor.
Irak’ta ise Al Asad Airbase ve Erbil Air Base öne çıkan askeri merkezler arasında yer alıyor. Ülkedeki ABD asker sayısının yaklaşık 2 bin 500 olduğu ifade ediliyor. Kuzeydoğu Suriye’deki dağınık ileri operasyon noktalarında ise yaklaşık 2 bin Amerikan askeri görev yapıyor.
Bölgede artan askeri hareketlilik ve karşılıklı açıklamalar, Orta Doğu’daki gerilimin daha geniş çaplı bir çatışmaya evrilme riskini gündeme taşıyor. İran’ın Körfez ülkelerindeki ABD üslerini hedef alan misillemeleri ve Washington’un bölgedeki askeri tahkimatı, önümüzdeki sürecin seyrine ilişkin belirsizliği artırıyor.
