İsviçre’nin göl kenarındaki Lugano kentinde artık günlük alışverişlerde Bitcoin kullanmak mümkün. Şehir merkezi McDonald’s’ta bir müşteri kahvesini Bitcoin ile ödeyebiliyor. Kasa görevlisi, kredi kartı terminaline benzeyen bir cihaz uzatıyor; bu cihaz, aslında kripto para ödemelerini kabul eden bir terminal.
Yerel yönetim, bölgedeki işletmelere bu cihazları ücretsiz dağıtarak kripto parayı yaygınlaştırmayı hedefliyor. Müşteriler cep telefonlarındaki Bitcoin cüzdanlarıyla temassız ödeme yapabiliyor. Örneğin, bir kahve ödemesi yaklaşık 8,80 dolar (6,60 £) tutuyor.
350 mağaza ve restoran bitcoin ile ödeme kabul ediyor
Dünya genelinde Bitcoin genellikle yatırım aracı olarak görülür. Ancak Lugano, bu bakış açısını değiştiriyor. Şehirde yaklaşık 350 mağaza ve restoran artık Bitcoin ile ödeme kabul ediyor. Hatta belediye hizmetleri, örneğin çocuk bakım hizmetleri bile Bitcoin ile ödenebiliyor.
Fransız bir ziyaretçi olan Nicolas, Bitcoin’i tercih etme sebebini şöyle açıklıyor:
“Bitcoin ile ödeme özgürlük hissi veriyor. Artık bankaların ve aracılarının masraflarına bağlı değiliz.”
Nicolas, İsviçre’de ön ödemeli Bitcoin kartlarının da kullanımda olduğunu belirtiyor; kullanıcılar belirli bir miktarı İsviçre frangı olarak alıp Bitcoin cüzdanlarına yükleyebiliyor.
Lüks Mağazalarda Bitcoin Kullanımı
Lugano’nun merkezi, lüks ürünlerle dolu caddelere ev sahipliği yapıyor. Vintage Nassa adlı çanta ve saat mağazasının sahibi Cherubino Fry, Bitcoin’i kabul etmesinin nedenini işlem ücretlerinin düşük olmasıyla açıklıyor.
“Bitcoin ile işlem ücreti %1’in altında. Banka ve kredi kartlarında bu oran %1,7 ila %3,4 arasında değişiyor.”
Fry, şu an için Bitcoin ile satışın sınırlı olduğunu ancak gelecekte kullanımın artacağını belirtiyor:
“Bitcoin kullanımı, büyüyen bir ağaç gibi. Beş, on yıl içinde çok yaygın hâle gelecek.”
Lugano Avrupa’nın Bitcoin Merkezi haline getirilmek isteniyor
2022’de başlatılan Plan B girişimi, Lugano Belediyesi ve Tether platformu iş birliğiyle yürütülüyor. Hedef, halkı kripto para konusunda bilgilendirmek ve şehri Avrupa’nın Bitcoin merkezi hâline getirmek.
Plan B merkezinin direktörü Mir Liponi, Temmuz ayında yaşadığı bir deneyimi şöyle anlatıyor:
“Bankamla sorun yaşadığım 11 gün boyunca sadece Bitcoin ile ödeme yapabildim. Lugano’da Bitcoin ile büyük ölçüde hayatınızı sürdürebiliyorsunuz.”
Liponi, toplu taşıma ve yakıt ödemelerinin henüz Bitcoin ile yapılamadığını, ancak market alışverişi ve sağlık hizmetlerinde sorun yaşanmadığını belirtiyor.
Dünya Genelinde Bitcoin Denemeleri
Bitcoin’in günlük hayatta kullanımını teşvik eden girişimler diğer ülkelerde farklı sonuçlar verdi. 2021’de El Salvador, Bitcoin’i ABD dolarıyla birlikte yasal para birimi ilan etti, ancak halk çoğunlukla Bitcoin’i dolara çevirip bir daha kullanmadı.
Buna karşın Slovenya’nın başkenti Ljubljana, Nisan ayında “dünyanın en kripto dostu şehri” seçildi; Hong Kong ve Zürih bu şehirleri takip etti.
Lugano’da Bitcoin’e Karşı Eleştiriler
Her kesim Bitcoin’den etkilenmiş değil. Göl kenarındaki bir parkta Satoshi Nakamoto heykeli bulunuyordu, ancak Ağustos ayında vandallar tarafından göle atıldı.
Lugano Üniversitesi öğrencisi Lucia, kripto paralar konusunda şüpheci:
“Kripto paralar suç ve spekülasyonla ilişkilendiriliyor. Birçok kişi yatırım yapıp parasını kaybediyor.”
Ekonomist Prof. Sergio Rossi ise Bitcoin’in dalgalı değeri nedeniyle işletmeler için risk oluşturduğunu belirtiyor. Bitcoin alan işletmelerin bunu anında fiat para birimlerine çevirmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca dijital cüzdanların üçüncü taraflarda tutulması da risk barındırıyor.
Bitcoin Şehir İçin Olumlu
Lugano Belediye Başkanı Michele Foletti, şehrin mafya parası için bir mıknatıs hâline gelmesinden endişe duymadığını ifade ediyor:
“Fiat para ile de iyi veya kötü şeyler yapılabilir. Bitcoin de aynı. Mafya daha çok nakit para kullanıyor, Bitcoin değil.”
Bugün Lugano’da 110 kripto sektörü şirketi faaliyet gösteriyor veya yeni kurulumlar yapmış durumda. Bitcoin, şehir için hâlâ olumlu bir gelişme olarak görülüyor.
Kaynak: BBC
