İsrail, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkesin ilk aşaması kapsamında geri çekilmeyi taahhüt ettiği Sarı Hat’ta işgalini sürdürmeye devam ederken, bu hattın her iki tarafında da çeşitli gerekçelerle Filistinlilere yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze Şeridi, 2006’dan bu yana uygulanan abluka ve Ekim 2023’te başlatılan yoğun saldırıların ardından iki yıl süren bombardıman, aç bırakma ve kuşatma sonucu adeta enkaza dönüştü. Bölgede on binlerce kişi yaşamını yitirirken, 150 binden fazla kişi yaralandı.
Belirsiz 'Sarı Hat': Yaşamla Ölüm Arasında
Mısır’da yürütülen müzakereler sonucunda varılan ateşkesin ilk aşamasına göre, İsrail ordusunun çekilmesi gereken Sarı Hat, Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah’tan, kuzeydeki Gazze kentinin güneyine kadar uzanıyor. Ancak İsrail’in geri çekileceğini belirttiği bu hattın herhangi bir işareti veya sınır çizgisi bulunmuyor. Filistinliler için “hayali bir sınır”a dönüşen bu hat, yaşamla ölüm arasındaki çizgiyi temsil ediyor. Hattı geçmeye ya da yaklaşmaya çalışan siviller, İsrail ordusunun doğuda konuşlu birlikleri tarafından hedef alınıyor. İsrail ordusu, üç gün önce hattın üzerine “uyarı işaretleri yerleştirmeye başladığını” açıklasa da, öldürülen sivillerin sayısı bu iddiayı yalanlıyor.
Gazze’de yaşayan Filistinliler, bölgede hareket etmenin son derece tehlikeli hale geldiğini belirtiyor. Uyarı tabelalarının bulunmaması ve hattın sınırlarının belirsizliği, sivillerin hayatını tehlikeye atıyor. Gazze’nin büyük kısmını harabeye çeviren bombardımanlar nedeniyle yollar karışmış durumda. Bölge sakinleri, “en küçük yön hatasının bile hayatlarına mal olabileceğini” söylüyor.
Trump’ın Planı Üzerine Kurulu Hat
Hamas ile İsrail arasındaki ateşkesin temelini, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planı oluşturuyor. Bu plana göre Sarı Hat, Refah’tan Gazze’nin güneyine kadar uzanıyor. Hattın doğusunda, Kuzey Gazze’nin güney bölgeleri ile Refah’ın geniş bir kısmında İsrail askerleri konuşlanmış durumda.
Ateşkesin yürürlüğe girmesiyle kısmi çekilme başlasa da, İsrail ordusu Gazze kentinin Şucaiyye, Tuffah ve Zeytun mahallelerinin bazı bölümlerinden çekilmedi. Ayrıca Beyt Lahiya ve Beyt Hanun gibi kuzeydeki yerleşimlerde de varlığını sürdürüyor. Güneyde, Han Yunus’un doğusundan kısmen çekilen ordu, Refah’ta ve denizde ise kalmaya devam ediyor. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, birkaç gün önce yaptığı açıklamada ordunun Gazze’nin “yüzde 50’den fazlasını” diğer bölgeden ayırma talimatı verdiğini duyurdu. Katz, bu ayrımın “kalıcı işaretleme araçlarıyla” yapılacağını söyledi.
Hamas: ‘İsrail, Sarı Hat’ı da Aşıyor’
Hamas, dün yaptığı açıklamada İsrail ordusunun Sarı Hat’ın ötesine geçerek saldırılarını sürdürdüğünü bildirdi. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“İşgalci ordu, geçici çekilme sınırı olan Sarı Hat boyunca güney, doğu ve kuzey yönlerinden 600 ila 1500 metreye kadar bir alanda hareket eden her şeye ateş açarak sivillerin evlerine dönmesini engelliyor.”
Hamas’a göre İsrail ordusu, söz konusu bölgelerde top atışları ve İHA saldırılarıyla sivil yerleşimleri hedef alıyor. Ayrıca zırhlı araçlar ve gözetleme kulelerinden açılan ateşlerle de saldırıların sürdüğü kaydediliyor.
80 İhlal, 97 Ölü, 230 Yaralı
Gazze’deki hükümet, 10 Ekim’de ilan edilen ateşkesten bu yana İsrail ordusunun 80 ihlal gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu saldırılarda 97 Filistinli hayatını kaybetti, en az 230 kişi yaralandı.
Gazze Hükümeti Medya Ofisi, ihlallerin askeri araçlar, tanklar, insansız hava araçları ve uzaktan hedefleme sistemleriyle donatılmış vinçler kullanılarak yapıldığını belirtti. Ofis Direktörü İsmail Sevabite, 19 Ekim Pazar günü tek bir günde 21 ihlalin gerçekleştiğini, bu saldırıların “Sarı Hat’ın batısındaki güvenli bölgeleri” vurduğunu söyledi. Bu saldırılarda 44 Filistinli hayatını kaybetti.
‘Sarı Hat’ Gerekçesiyle Süren Katliam
Gazze Sağlık Bakanlığı, İsrail ordusunun saldırılarında her gün Filistinlilerin yaşamını yitirdiğini duyuruyor. İsrail ordusu ise açtığı ateşi, “Sarı Hat’ın ihlal edilmesi” gerekçesiyle savunuyor. Hamas, İsrail’in saldırılarını “hiçbir gerekçesi olmayan kasten sivil hedef alma niyeti” olarak nitelendiriyor ve bunun “tam teşekküllü bir savaş suçu” olduğunu vurguluyor. Hamas, ABD Başkanı Donald Trump ve arabuluculara, İsrail’in ateşkesi ihlal eden suçlarını izleme ve onu Filistinlileri hedef almaktan vazgeçmeye zorlama çağrısı yaptı.
İsrail ordusu ise “tehditleri ortadan kaldırma” iddiasıyla Sarı Hat’ı geçen ya da hattın yakınındaki kişilere ateş açtığını savunuyor. Ancak ordunun “Sarı Hat’ın batısının güvenli alan olduğu” iddiasına rağmen bu hattın konumu ve sınırları resmen tanımlanmış değil. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü, İsrail ordusunun uyarmak yerine doğrudan ateş açtığını belirterek, bu politikanın sivilleri kasten hedef alan bir yaklaşım olduğunu dile getirdi.
Ateşkesin Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim’de Mısır’da süren müzakerelerde İsrail ile Hamas’ın ateşkes planının ilk aşamasında anlaştığını açıklamıştı. İsrail hükümetinin onayının ardından, 10 Ekim’de anlaşma resmen yürürlüğe girdi. Ateşkesin yürürlüğe girmesiyle aynı gün saat 12.00’de Gazze’de çatışmaların durduğu ilan edilmişti. Ancak İsrail ordusunun çekilme taahhüdüne rağmen işgalini sürdürmesi, ateşkesin kağıt üzerinde kaldığını bir kez daha ortaya koydu.
