Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'e bağlı Çayır Belediyesi'nde Türkçenin resmî dil olarak kabul edilmesinin üzerinden tam 13 yıl geçti. Kuzey Makedonya, tarih boyunca farklı medeniyetlerin ve toplulukların kesişme noktası olması nedeniyle oldukça zengin, çok katmanlı etnik grupların ve farklı dinlere mensup toplulukların harmoni içinde yaşadığı, tüm etnik grupların kendi dillerinin ve Balkanlar'ın çok milletli yapısının korunduğu ülkeler arasında üst sıralarda yer alıyor.
Ülkedeki Etnik Çeşitlilik ve Dil Politikası
Ülkede Makedonlar ve Arnavutlar başta olmak üzere Türkler, Romanlar, Sırplar, Boşnaklar ve Ulahlar gibi farklı etnik topluluklar bir arada yaşıyor. Kullanılan diller, tüm etnik gruplar için gelecek nesillerin korunması açısından en önemli unsurlar kabul ediliyor. Bu kapsamda Kuzey Makedonya'da hakça temsil ilkesi doğrultusunda nüfus oranı yüzde 20'nin üzerinde olan etnik grubun dili, bulunduğu belediyede resmî dil olarak kabul ediliyor.
Resmîleşme Süreci ve Prof. Dr. Süleyman Baki'nin Değerlendirmeleri
Türkçenin resmî dil kabul edildiği 11 Ekim 2013 tarihinde Çayır Belediye Başkan Vekilliği ve Meclis üyeliği yapan Kalkandelen Üniversitesi Felsefe Fakültesi Doğu Dilleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Baki, Türkçenin Çayır Belediyesi'nde resmî dil olarak kabul edilmesi sürecini ve gelinen noktayı anlattı. Baki, o dönem Türk Demokratik Partisi (TDP) üyeleri olarak 2013'te düzenlenen yerel seçimler öncesinde Belediye Başkanı İzet Mexhiti'den bazı taleplerinin bulunduğunu, bunlardan birinin de Türkçenin Çayır Belediyesi'nde resmî dil ve Türk bayrağının resmî bayrak ilân edilmesi olduğunu ifade etti.
Yüzde 20 Kuralına Rağmen Gelen Tarihi Karar
Çayır Belediyesi'nde Türk nüfusunun yasal olarak belirtilen yüzde 20 oranına ulaşmamasına rağmen Belediye Meclisinin aldığı özel kararla Türkçenin resmî dil olduğunu ve Türk bayrağının belediyede yer aldığını vurgulayan Baki, bu süreçte destek veren herkese teşekkür etti. Baki, Kuzey Makedonya'nın, özellikle de Üsküp'ün asırlardır Türkçenin ve Türk kültürünün hâkim olduğu bir coğrafyada bulunduğuna işaret ederek, başta Taşköprü olmak üzere birçok Osmanlı eserinin bölgede yer aldığını belirtti.
Türkçe Bir Köprü Vazifesi Görüyor
'Türkçe, bu coğrafyanın toplumlarını bir araya getiren ve birbirlerine bağlayan bir köprü vazifesi gören önemli bir dil. Tıpkı Taşköprü gibi' diyen Baki, ülke genelindeki Türk nüfusunun 100 bin civarında olduğunu ancak Türkçenin kültürde, sanatta, günlük hayatta ve edebiyattaki etkisinin çok daha büyük olduğunu vurguladı. Türkçe isimlerin belediyelerde hâlâ var olduğuna dikkati çeken Baki, Çayır, Saray ve Gazi Baba belediyelerinin hâlâ Türkçe isimler taşıdıklarını dile getirdi.
Toplumsal İhtiyacın Bir Yansıması
Baki, 'Halk olarak da toplum olarak da ister Türk olsun ister olmasın, Türkçeye bir muhabbet var, Türkçeye bir sevgi var. Çayır Belediyesi'ndeki Türkçenin resmîleşmesi elbette ki siyasi bir gayrettir ama toplumsal bir mekanizmanın veya toplumun ihtiyacının yansıması olarak da değerlendirmek gerekiyor. Bu noktada iki noktanın bir araya gelmesiyle ortaya çıkmış önemli bir karar' ifadelerini kullandı. Çayır Belediyesindeki Tefeyyüz İlköğretim Okulu ile Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu'nda Türkçe eğitim verildiğine dikkati çeken Baki, Belediyenin yanı sıra halk ve sivil toplum örgütlerinin de Türkçenin kullanımı için haklarını talep etme noktasında görevlerinin olduğunu sözlerine ekledi.
Ülkenin Güncel Nüfus Verileri
Kuzey Makedonya'da Eylül 2021'de yapılan nüfus, hanehalkı ve konut sayımına göre ülke nüfusu 1 milyon 836 bin 713 olarak kaydedildi. Ülkede Makedonlar nüfusun yüzde 58,44'ünü, Arnavutlar yüzde 24,3'ünü, Romanlar yüzde 2,53'ünü, Sırplar yüzde 1,3'ünü, Boşnaklar yüzde 0,87'sini ve Ulahlar yüzde 0,47'sini oluşturuyor. Farklı etnik unsurları kapsayan diğer kategorisinde yer alanlar ise nüfusun yüzde 1,03'ünü teşkil ediyor.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
