NASA, otomobil büyüklüğündeki Curiosity keşif aracının Mars yüzeyinde kaydettiği çarpıcı bir gün doğumu fotoğrafını yayımladı. 2012 yılında Gale Krateri'ne inen ve 2014'ten bu yana 5 kilometre yüksekliğindeki Sharp Dağı'na tırmanan altı tekerlekli araç, güneşin doğmasından yaklaşık bir saat sonra çektiği bu karede, milyarlarca yıl önce oluşan sarp kayalıkların ilk ışıklarla aydınlandığı anı ölümsüzleştirdi.
Curiosity'nin Keşifleri ve Mars'ın Geçmişi
Curiosity projesinde görev yapan NASA Jet İtki Laboratuvarı gezegen bilimcisi Ashwin Vasavada, fotoğraftaki uzak ve parlak zirvelerin aracın bugüne kadar geçtiği tüm katmanlardan çok farklı bir kaya yapısına sahip olduğunu belirtti. NASA uzmanları, kraterin içine rüzgarla taşınan tortuların zamanla kayaya dönüştüğüne inanıyor.
Vasavada'ya göre rüzgar binlerce yıl boyunca bu tabakayı oyarak 'yardang' adı verilen sırtlar haline getirdi. Sharp Dağı'nın kuzeybatı uzantıları boyunca yaklaşık 16 kilometre uzanan bu yapı, büyük olasılıkla dağın geri kalanıyla aynı dönemde, yani yaklaşık 3 milyar yıl önce oluştu.
Jeolojik Yapılar ve Mars'ın İklimi
Jeologların 'uyumsuzluk' olarak adlandırdığı bu yapı, eski katmanların aşındığı esrarengiz bir zaman boşluğunun üzerinde yer alıyor. NASA, Curiosity'nin yaklaşık bir kilometre yüksekliğe ulaştığını ve bunun Mars'ta bugüne kadar çıkılan en yüksek seviye olarak tarihe geçtiğini duyurdu. Her biri jeolojik geçmişin farklı bir dönemini kaydeden bu katmanlar, Mars'ın bugünkü soğuk halinden çok daha ıslak ve sıcak olduğu, göller ve akarsular barındırdığı eski günlerine dair kritik ipuçları sunuyor.
Bir zamanlar mikrobiyal yaşama ev sahipliği yapıp yapmadığını araştıran aracın, 2027 veya 2028 yıllarında yardang tabakasına fiziken ulaşması ve oradaki jeolojiyi gelişmiş aletleriyle bizzat incelemesi planlanıyor. Öte yandan NASA'nın diğer aktif gücü Perseverance keşif aracı, şu anda kuzey yarımküredeki Jezero Krateri çevresinde araştırmalarına devam ediyor.
Mars'ın Şafağı ve Dünya ile Benzerlikleri
Gezegen bilimci Vasavada, oldukça dünya dışı bir görünüme sahip olan bu yeni Mars şafağı fotoğrafının, kendisine ABD'nin Arizona eyaletindeki meşhur Monument Vadisi'ni anımsattığını vurguladı. Uzman isim, fotoğraftaki vahşiliğin, gökyüzünün altındaki derin sessizliğin ve sonsuz açık alanın neredeyse hissedilebildiğini ifade etti.
Bu çarpıcı manzara Dünya'daki çöllere ne kadar tanıdık gelse de, turuncu gökyüzü ve mavi tonlardaki gün doğumu, bakılan yerin kesinlikle yabancı bir dünya, yani Mars olduğunu kanıtlıyor.
