Norveç Silahlı Kuvvetlerinde Çinli Araç Krizi
Norveç Silahlı Kuvvetlerinin tatbikat ve operasyonel faaliyetlerinde Çin sermayesiyle bağlantılı bir şirketten kiraladığı araçları kullanması, ülkede askeri bilgi güvenliği tartışmalarını beraberinde getirdi. Norveç basınında geniş yankı bulan haberler, modern araçların sahip olduğu kamera, GPS ve gelişmiş sensör sistemlerinin askeri tesisler açısından büyük bir istihbarat riski oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Sözleşme Detayları ve Şirket Bağlantıları
Norveç merkezli Nettavisen'in NTB imzasıyla yayımladığı rapora göre, Norveç Silahlı Kuvvetleri günlük işleyişin yanı sıra stratejik tatbikatlarda da Hertz Norge tarafından sağlanan kiralık araçları tercih ediyor. Norveç Savunma Lojistik Örgütünün Haziran 2024 ile Mayıs 2028 dönemini kapsayan bu araç kiralama anlaşmasının azami değerinin 350 milyon Norveç kronu olduğu ifade edildi. Dagens Næringsliv gazetesine dayandırılan haberde, Hertz Norge'yi işleten First Rent A Car Norway şirketinin mülkiyet zincirinin Çinli Zhejiang Geely Holding Group'a uzandığı bilgisi paylaşıldı.
Askeri Tatbikatta Güvenlik Açığı İddiası
Eylül 2026'da gerçekleştirilen bir askeri tatbikat esnasında yaşananlar, güvenlik endişelerini somutlaştırdı. İddiaya göre, tatbikatta kullanılan ve aralarında Çinli Changan grubuna ait Deepal marka elektrikli otomobillerin de bulunduğu araçların kamera sistemleri; askerlerin hareketlerini, güzergahlarını ve duraklama noktalarını kaydetti. Hatta bu araçların, korunaklı askeri tesislerin girişlerinde kullanılan erişim kodlarını da görüntülediği öne sürüldü. Askerlerin durumu fark etmesi üzerine araç hafızasındaki kayıtların silindiği belirtilse de, verilerin öncesinde dış sunuculara aktarılıp aktarılmadığı belirsizliğini koruyor.
Savunma Birimlerinden Açıklamalar
Norveç Savunma Malzemeleri Kurumu, sözleşmedeki teknik güvenlik şartlarını ulusal savunma çıkarları gereği gizli tutarken, Norveç Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Aleksander Engborg Hage ordunun teknik güvenlik sorunlarının farkında olduğunu vurguladı. Hage, belirli ülkelerin üreticilerine ait araçların kullanımına yönelik genel bir yasağın bulunmadığını belirtti.
Türkiye'nin Savunma Sanayisinde Aldığı Önlemler
Norveç'teki bu tartışmalar, Türkiye'de TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit'in savunma sanayisi tesislerine yönelik yazılım ve donanım kontrolü üzerine yaptığı açıklamaları tekrar gündeme getirdi. Akşit, yabancı elektrikli araçların taşıdığı sensör ve kamera sistemlerinin kritik tesislerde güvenlik riski oluşturduğunu belirterek, 'Biz Türkiye olarak ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI olarak yabancı elektrikli arabaları artık kampüsün içine sokmuyoruz. Çünkü çok fazla sensör var, kamera, bilmem ne, haritasını çıkarıyor ve kontrolü bizde değil' ifadelerini kullanmıştı.
Akşit, yerli araçların tesislere girişine izin verildiğini ve güvenlik açısından yazılım kontrolünün kritik önem taşıdığını vurgulayarak, 'Yerlilere izin veriyoruz, yazılımı da kontrolü de bizde. Ama tehlike büyük. Allah korusun, bir savaş durumunda ne olacağını bilemezsiniz. Yazılımın kontrolü sizde ise şifreyi, yazılımı değiştirip tekrar güvence altına alabilirsiniz. Ama yazılım ve kontrol başka birindeyse, o ne istiyorsa onu yapar, ne yazık ki' açıklamasında bulunmuştu. TEI bünyesinde kritik bilgilerin korunması amacıyla internetten fiziksel olarak ayrılmış sistemler kullanıldığı da hatırlatıldı.
(Kaynak: Türkiye Gazetesi)
