Putin ve Rusya’yı ziyaret eden Paşinyan, Kremlin Sarayı'nda bir araya geldi. Rusya ile Ermenistan arasındaki stratejik ortaklık ve ittifak ilişkilerinin ele alındığı görüşmede, Avrasya alanında entegrasyon ve etkileşim, Güney Kafkasya’da ekonomik ulaşım bağlantılarının geliştirilmesi ve bölgesel konular istişare edildi.
'İkili ticaret hacmi, 2025’te 6,4 milyar dolar oldu'
Putin, burada yaptığı konuşmada, Ermenistan ile ilişkilere değinerek, "Ekonomi alanındaki ilişkiler, hızla gelişiyor. İkili ticaret hacmi, bir önceki yıl 11 milyar dolar, 2025’te ise 6,4 milyar dolar oldu. Komşu ülke Azerbaycan ile bu rakam daha az 4,9. Bu çok şey gösteriyor." ifadesini kullandı. Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği'ne (AEB) ihracat hacminin son yıllarda 10 kat arttığını aktaran Putin, "Elbette, kiminle ve nerede çalışma konusundaki karar ekibinize ait." dedi.
'Rusya ve AB, birbirinden farklı bitki sağlığı standartlarına sahip'
Putin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri geliştirmesini "sakin" şekilde karşıladıklarını belirterek, şunları söyledi:
"Her ülkenin, başka ülkelerle işbirliğinden azami fayda sağlamayı amaçladığını anlıyoruz. Ancak AB ve AEB ile aynı anda Gümrük Birliği'nde olmak imkansız. Buradaki mesele siyasi değil ekonomiktir. Çünkü bazı şeyler, yıllarca sürdürmeyi gerektiren yoğun ortak çalışmaların yapılmasını gerektiriyor. Rusya ve AB, birbirinden farklı bitki sağlığı standartlarına sahip. Başka birçok sorun daha var. Bir gün AEB ve AB’nin bu sorunları er ya da geç çözeceğini umuyorum."
Ukrayna krizi başlamadan önce bile Avrupa ile çalışma konusunda anlaşmak için uğraştıklarını, ancak bundan hiçbir sonuç çıkmadığını dile getiren Putin, "Avrupalılar, her konuda sert yaklaşım sergiliyor." dedi.
'Ermenistan’ın KGAÖ’ye yönelik yaklaşımı konusunda nokta konulması lazım'
Putin, Ermenistan’ın, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nü (KGAÖ) Karabağ Savaşı döneminde destek sağlamaması konusunda eleştirdiğine işaret ederek, "Siz, 2022'de Prag'da Karabağ'ın, Azerbaycan'ın parçası olduğunu kabul ettiniz. KGAÖ’nün Azerbaycan için boyut kazanmış olan bir sürece müdahale etmesi kesinlikle yanlış olur idi." diye konuştu.
Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin, iki ülke liderlerin girişimleri sayesinde istikrara kavuştuğunu dile getiren Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın da bu süreçte aktif şekilde yer aldığını söyledi. Putin, Ermenistan’da parlamento seçimleri için hazırlık yapıldığına, Ermenistan’ın KGAÖ’ye yönelik yaklaşımı konusunda nokta konulması gerektiğine dikkati çekerek, "Bunun, özellikle seçim kampanyası esnasında iç siyasi sürecin bir parçası olmaması iyi olur." dedi.
Rusya’da 2 milyondan fazla Ermeni vatandaşının yaşadığına, Ermenistan’da Rus yanlısı siyasi güçlerin olduğuna işaret eden Putin, şunları kaydetti:
"Tüm bu siyasi partilerin, siyasetçilerin seçim sürecinde yer almasını istiyoruz. Bu siyasetçilerin bazıları, Rus pasaportuna sahip olmasına rağmen hapiste bulunuyor. Bu sizin kararınız ve buna müdahale etmiyoruz. Ancak yine de bunların iç siyasi süreçlerde yer almasını istiyoruz. Ermenistan'daki seçimlerin sonucu ne olursa olsun, Rus-Ermeni ilişkilerini kurma ve güçlendirme konusundaki ortak kararlılığımızın devam edeceğini umuyorum."
Putin, seçim kampanyası dönemindeki süreçlerin ikili ilişkilere zarar vermemesi gerektiğini belirtti.
Paşinyan: KGAÖ ile ilgili sorunlarımızı da hiçbir zaman gizlemedik
Ermenistan Başbakanı Paşinyan da AB ile ilişkilere değinerek, "İki örgüte aynı anda üye olmanın imkansız olduğunu biliyoruz. Ancak yaptıklarımız ve gündemimiz birbiriyle şimdilik uyumlu. Bu bir gerçek. Bu gündemleri, mümkün oldukça birlikte izlemeye devam edeceğiz. Süreç, karar alınması gereken noktaya geldiğinde ise Ermenistan vatandaşlarının bu kararı vereceğinden eminim." ifadesini kullandı.
Rusya ile enerji alanındaki işbirliğini sürdürdüklerini, Rus tarafıyla nükleer santralin inşa edilmesi konusunu istişare ettiklerini dile getiren Paşinyan, "Bu konuyu diğer ortaklarımızla da istişare ediyoruz. Çünkü Ermenistan için en avantajlı seçeneği araştırıyoruz." dedi. Paşinyan, Ermenistan ve Azerbaycan arasında barışın sağlandığını belirterek, ABD Başkanı Trump'ın bu sürece katkıda bulunduğunun altını çizdi.
Karabağ'ı Azerbaycan'ın bir parçası olarak tanıdıklarına işaret eden Paşinyan, "Ancak bunu, Rusya'nın üst düzey yönetiminin, bu konuyu iki kez kamuoyunda dile getirmesinin ardından yaptık." ifadesini kullandı.
Paşinyan, KGAÖ ile ilgili sorunlar yaşadıklarını aktararak, şunları kaydetti:
"KGAÖ ile ilgili sorunlarımızı da hiçbir zaman gizlemedik. 2022'de özel bir durum yaşadık. Bence KGAÖ mekanizmalarının işe yaraması gerekiyordu ancak bu olmadı. Bu da KGAÖ ile ilişkilerimizde bulunduğumuz noktaya getirdi. KGAÖ çalışmalarında yer almıyoruz. Bunun da basit bir nedeni var: Halkımıza, KGAÖ'nün yükümlülüklerine rağmen neden tepki göstermediğini hala açıklayamadık."
Ermenistan'ın demokratik bir ülke olduğunu ve ülkedeki sosyal medya mecralarının yasaklı olmadığını söyleyen Paşinyan, hapiste bulunan siyasetçi sayısının da oldukça az olduğunu söyledi. Paşinyan, ülkesindeki seçimlere yalnızca Ermenistan pasaportuna sahip olan vatandaşlarının katılabildiğini vurgulayarak, "Ermenistan'ın Anayasası'na göre, Rus pasaportuna sahip şahıslar, ne milletvekili adayı ne de Başbakan adayı olamaz." dedi. Başbakan Paşinyan, Rusya ile ilişkilerin, seçimlerin ardından da gelişmeye devam edeceğini kaydetti.
