Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi kapsamında bulundukları Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bir araya geldi. Görüşmede son dönemde gerilimin yükseldiği Ermenistan-Rusya ilişkilerinin yanı sıra Erivan’ın Avrupa Birliği'ne (AB) katılım hedefi ve Ermenistan'ın Rusya öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği'ndeki (AEB) üyeliği ele alındı. Putin, görüşmenin başlangıcında Ermenistan'ın AB'ye katılma yönündeki hedefinin ülkenin meşru hakkı olduğunu söylerken, bu tercihin Ermenistan'ın AEB üyeliği açısından sorunlar oluşturabileceğini belirtti.
‘Kararınızı en kısa sürede vermenizi rica ediyoruz’
Putin, Ermenistan halkının vereceği her türlü karara saygı göstereceklerini belirtirken, muhtemel bir AB üyeliği kararının ardından Rusya'nın Ermenistan'la ticari ve ekonomik politikalarını yeniden düzenlemesi gerekeceğini söyledi. Putin, "Ermenistan halkının yapacağı her türlü seçime saygı duyacağız. Ermenistan neye karar verirse öyle olacak. Ancak bu muhtemel kararlar doğrultusunda ticari ve ekonomik politikalarımızı yeniden düzenlememiz gerekiyor ve bu kararı mümkün olan en kısa sürede vermenizi rica ediyoruz" dedi.
Ermenistan'da AB üyeliği konusunda referandum yapılması gerektiğine ilişkin Paşinyan'ın daha önceki açıklamalarını hatırlatan Putin, bu tutumu desteklediğini de belirtti. Putin, "Bu konuda referandum yapılmasının gerekli olduğunu kamuoyu önünde açıkladığınızı hatırlıyorum. Ben de son AEB zirvesinde bu tutumunuzu destekledim" ifadelerini kullandı.
'İlişkilerimizi nasıl geliştireceğimizi de anlamamız gerekiyor'
Kararın mümkün olduğunca erken alınmasının Moskova açısından önem taşıdığını vurgulayan Putin, "Ne kadar erken karar verirsek o kadar iyi. Çünkü ekonomik alan başta olmak üzere Ermenistan'la ilişkilerimizi nasıl geliştireceğimizi de anlamamız gerekiyor" dedi. Ermenistan'da AB'ye katılım sürecini başlatmaya yönelik yasanın kabul edilmesinin, AEB'den ayrılma yönünde bir deklarasyon anlamına geleceğini savunan Putin, bu konuyu sakince görüşmeleri gerektiğini söyledi.
'Rusya ile ilişkilerimize büyük değer veriyoruz'
Paşinyan ise Ermenistan'ın AEB'den ayrılma niyetinde olmadığını yineledi. Ermenistan Başbakanı, AEB'nin kuruluş belgelerinde bir üye ülkenin diğer üyeler tarafından birlikten çıkarılmasına ilişkin bir prosedür bulunmadığını, üyelikten ayrılma kararının ancak ilgili ülke tarafından alınabileceğine işaret etti. Paşinyan, Rusya ile ilişkilerin Ermenistan açısından büyük önem taşıdığını belirterek, "Rusya ile ilişkilerimize büyük değer veriyoruz. Bu ilişkilerin Rusya için de önemli olduğunu umuyoruz" ifadelerini kullandı.
'AB üyeliği için henüz referandum aşamasında değiliz'
Ermenistan'ın AB üyeliği konusunda henüz referandum düzenlenebilecek bir aşamaya gelmediğini belirten Paşinyan, bunun nedeninin ülkede halka AB üyeliğine alternatif olarak sunulabilecek somut bir seçeneğinin henüz bulunmaması olduğunu açıkladı. Paşinyan'a göre Ermenistan halkı, ancak AB üyeliğine somut bir alternatif ortaya çıktığında bu konuda karar verebilecek.
Bunun üzerine Putin, halkın önünde mutlaka bir tercih bulunması gerektiğini belirterek, "Halka gerçekten bir seçenek verin ve konuyu kapatalım. İnsanlara 'Ne istiyorsunuz, bunu mu yoksa şunu mu?' diye sormak en basit şey" dedi. Daha sonra ise görüşmenin basına kapalı kısmına geçildi.
'İlişkileri yeniden değerlendirmemiz gerekiyor'
Görüşmenin ardından sosyal medya hesabından paylaşım yapan Paşinyan, Putin ile görüşmesini "çok iyi" olarak nitelendirdi. Paşinyan, Putin ile "samimi ve yapıcı diyaloğun" sürdürülmesi konusunda mutabık kaldıklarını ve bunun yakın gelecekte gerçekleştirilmesi beklenen Moskova ziyareti sırasında devam edeceğini söyledi.
Ermenistan Başbakanı, Ermenistan-Rusya ilişkilerinin iki ülke açısından da "son derece önemli" olduğunu vurgularken, değişen şartlar nedeniyle ilişkilerin yeniden değerlendirilmesine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Paşinyan, "Bu yeniden değerlendirmenin sonucunda ilişkilerin daha iyi, daha yapıcı, karşılıklı olarak daha faydalı ve daha sıcak hale geleceğine inanıyorum" dedi.
