Dünya Doğayı Koruma Vakfının (WWF) hazırladığı '2026 Yaşayan Gezegen Raporu', doğa üzerindeki tehditlerin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi. Rapora göre, 1970-2022 döneminde izlenen yaban hayatı popülasyonlarının ortalama büyüklüğü yüzde 73 oranında azaldı. Londra Zooloji Derneği işbirliğiyle hazırlanan çalışma, dünya genelinde 5 bin 790 omurgalı türüne ait 35 bin 803 popülasyondaki değişimi analiz etti.
Ekosistemlerdeki Büyük Kayıplar
Ekosistem türlerine göre incelenen veriler, kaybın ne kadar geniş çaplı olduğunu gösterdi. En büyük düşüş yüzde 85 ile tatlı su ekosistemlerinde gözlemlenirken, kara ekosistemlerinde yüzde 69, deniz ekosistemlerinde ise yüzde 59 oranında gerileme kaydedildi. Raporda, bu düşüşlerin temel nedenleri olarak habitat kaybı, doğal kaynakların aşırı kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar gösterildi.
Başarı Hikayeleri ve Umut Veren Türler
Raporda yer alan bulgulara göre, uzun vadeli ve kararlı koruma çalışmaları somut sonuçlar verebiliyor. Örneğin, yeşil deniz kaplumbağası, 2025 yılında Uluslararası Doğa Koruma Birliğinin (IUCN) Kırmızı Listesi'nde 'Tehlikede' kategorisinden 'Düşük Riskli' statüsüne geçti. Ayrıca 2010-2025 döneminde kaplan popülasyonu yüzde 70'in üzerinde artarak 3 bin 200'den 5 bin 700'e yükseldi; Afrika'nın güneyindeki bazı savan fili gruplarında da artış tespit edildi.
Sistem Dönüşümü ve Eşik Noktaları
Doğa kaybının temelinde gıda, enerji ve finans sistemlerindeki aksaklıklar yer alıyor. Fosil yakıtların iklim değişikliğini körüklediği vurgulanırken, enerji sektöründeki olumlu adımlar dikkat çekiyor. Güneş enerjisinin pek çok ülkede en düşük maliyetli elektrik üretim seçeneği haline gelmesi, sistem dönüşümünde kritik bir eşik noktası olarak görülüyor.
WWF Genel Müdürü Dr. Kirsten Schuijt, biyolojik çeşitlilik kaybının endişe verici olduğunu ancak değişimin mümkün olduğunu belirtti. WWF Doğa Koruma Direktörü Daudi Sumba ise doğa ve iklimin 2030'a kadar iyileşme yoluna girebilmesi için ülkelerin ve farklı sektörlerin acilen birlikte harekete geçmesi gerektiğini ifade etti.
(Kaynak: Anadolu Ajansı)
