İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü’nün sahiplerini açıkladı. Bu yıl ödül, ekonomik büyümenin yenilik ve teknoloji temelli dinamiklerini inceleyen üç ekonomiste verildi: Hollanda doğumlu Joel Mokyr, Fransız Philippe Aghion ve Kanadalı Peter Howitt.
Resmî açıklamada, “yenilik (inovasyon) odaklı ekonomik büyüme teorisine yaptıkları katkılardan” dolayı ödülün yarısının Mokyr’e, kalan yarısının ise Aghion ve Howitt arasında paylaştırıldığı bildirildi.
MOKYR, TEKNOLOJİ VE TARİHİ BÜTÜNLEŞTİRDİ
Hollanda doğumlu iktisat tarihçisi Joel Mokyr, teknolojik yeniliklerin uzun vadeli ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini araştıran kapsamlı çalışmalarıyla tanınıyor. Akademi, Mokyr’in “teknolojik ilerlemenin sürdürülebilir büyümenin temel ön koşullarını oluşturduğunu ortaya koyan katkıları” nedeniyle ödüle layık görüldüğünü duyurdu.
Mokyr, özellikle Sanayi Devrimi’nden bugüne bilgi üretimi, icatlar ve ekonomik kurumlar arasındaki ilişkiyi açıklayan çalışmalarıyla dikkat çekmişti.
AGHION VE HOWITT, ‘YARATICI YIKIM’ TEORİSİNİ GELİŞTİRDİ
Fransız ekonomist Philippe Aghion ile Kanadalı Peter Howitt, Nobel’in diğer yarısına ortak oldu. İkili, Joseph Schumpeter’in 20. yüzyılın başında ortaya attığı “yaratıcı yıkım” kavramını modern büyüme teorisiyle birleştiren modeller geliştirmişti.
Aghion ve Howitt’in çalışmaları, yeniliklerin eski üretim biçimlerini ortadan kaldırarak yeni ve daha verimli teknolojilere yol açtığı; bunun da uzun vadeli büyümenin motoru olduğu fikrine dayanıyor. Akademi açıklamasında, “İkili, ekonomik büyümenin rekabet, girişimcilik ve yenilik döngüsüyle sürdürülebileceğini gösterdi” ifadeleri kullanıldı.
ÖDÜL 11 MİLYON İSVEÇ KRONU
Her yıl Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda verilen Nobel Ekonomi Ödülü, 11 milyon İsveç kronu tutarında. 2025 ödül töreni, geleneksel olarak 10 Aralık’ta Stockholm’de düzenlenecek.
Bu yılki ödül, ekonomik kalkınmanın yalnızca sermaye ve emekle değil; bilgi, inovasyon ve teknolojik dönüşümle mümkün olduğu vurgusunu ön plana çıkardı.
