Bellek fiyatlarındaki tarihi yükseliş, teknoloji şirketlerini zor durumda bırakıyor. Yapay zeka veri merkezlerine yönelik yatırımların hızlanması, sunucularda kullanılan dinamik rastgele erişimli belleklere (DRAM) ve yüksek bant genişlikli belleklere (HBM) olan talebi artırarak küresel bellek piyasasında arz dengesini değiştirdi. Bu durum, teknoloji şirketlerinin maliyetlerini yükselttiği gibi, ürün fiyatlarına da yansıma eğiliminde oldu.
Bellek Fiyatları Ne Durumda?
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, sektörde en sık kullanılan bellek türlerinden biri olan 8 gigabit kapasiteli DDR4 belleklerin spot piyasa fiyatı, Aralık 2023'te 1,62 dolar seviyesindeyken 2024'ü yüzde 15 düşüşle 1,37 dolardan tamamladı. Ancak, 2025 yılında fiyatlar yüzde 1568 artarak 22,85 dolara ulaşarak tüm zamanların en güçlü yıllık yükselişini kaydetti. Bu yıl da DDR4 belleklerin fiyatı yukarı yönlü seyrini sürdürdü ve ilk altı ayda yüzde 38 artarak 31,59 dolara yükseldi.
Kişisel bilgisayar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklere olan talep, 2024'ün sonlarına doğru zayıf seyrederken, yüksek stoklar ve arz fazlası fiyatları baskıladı. Çinli üreticilerin eski nesil belleklerde kapasite artırması da fiyat rekabetini güçlendirdi.
Piyasa Görünümü ve Talep Dinamikleri Nasıldır?
2025'te piyasadaki görünüm, ABD'nin tarife politikalarına ilişkin belirsizliklerin artmasıyla değişmeye başladı. Yeni tarifeler öncesinde stoklarını artırmak isteyen müşterilerin siparişlerini öne çekmesi, talebi güçlendirdi. Olası arz sıkıntısına ilişkin beklentiler de stoklama eğilimini hızlandırdı. Böylece bellek piyasasındaki denge, birkaç çeyrek içinde arz fazlasından tedarik sıkışıklığına döndü.
Arzdaki sıkışıklık, bellek fiyatlarını ve teknoloji üreticilerinin maliyetlerini yükseltirken, belleği üretim girdisi olarak kullanan teknoloji şirketleri artan maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtmaya başladı. Maliyetleri tüketiciye aktarma gücü daha sınırlı olan şirketlerde ise kar marjları üzerindeki baskı belirginleşti.
Yapay Zeka Talebi Bellek Piyasasını Nasıl Etkiliyor?
Yapay zeka kaynaklı talep, HBM'nin ötesine yayılarak geleneksel sunucu belleklerine yönelik talebi de artırdı. Başlangıçta yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan HBM ürünlerine yoğunlaşan talep, veri merkezi yatırımlarının büyümesiyle yüksek kapasiteli sunucu DRAM'lerine ve kurumsal veri depolama ürünlerine yayıldı. Sunucu belleğindeki bu genişleme, üretim kapasitesinin yüksek getirili ürünlere yönelmesini hızlandırarak tüketici elektroniğinde kullanılan belleklerin arzını da daralttı.
Böylece veri merkezlerinde başlayan talep dalgası, ortak tedarik zinciri üzerinden akıllı telefon, kişisel bilgisayar ve oyun konsolu üreticilerine taşındı. Samsung ve Apple, artan maliyetlerden etkilenirken, Samsung Üst Yöneticisi TM Roh, bellek çiplerindeki arz sıkışıklığını 'benzeri görülmemiş' olarak değerlendirerek, yükselen maliyetlerin ürün fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olabileceğini belirtti. Apple Üst Yöneticisi Tim Cook da bellek ve depolama çiplerindeki maliyet artışının sürdürülemez hale geldiğini ifade etti.
Diğer Şirketlerin Tepkileri Nasıldır?
Dünyanın en büyük kişisel bilgisayar üreticilerinden Lenovo, yükselen DRAM ve depolama belleği maliyetlerine karşı fiyatlarını artıran şirketler arasında yer aldı. Lenovo Üst Yöneticisi Yang Yuanqing, bellek arzındaki sıkışıklığı önceden öngördüklerini ve farklı tedarikçilere erişimin avantaj sağladığını ifade etti. Xiaomi ise düşük fiyat segmentinde güçlü konuma sahip olmasına rağmen, bellek maliyetlerindeki artışın etkisini daha belirgin bir şekilde hissetti.
Diğer teknoloji üreticileri de bellek maliyetlerindeki yükseliş karşısında önlem almaya başladı. HP, artan DRAM ve NAND tipi flash bellek maliyetlerine karşı bilgisayar fiyatlarını yükseltirken, tedarik ve ürün konfigürasyonlarında değişiklikler yaptı. Sony, PlayStation 5 için ihtiyaç duyduğu bellek tedarikini güvence altına almaya çalışırken, Raspberry Pi, düşük güç tüketimli bellek maliyetlerindeki artışı gerekçe göstererek bazı modellerinde fiyat artışı yaptı.
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, bellek fiyatlarındaki aşırı artışların yapay zeka ve elektronik sanayinin en büyük sorunu haline geldiğini belirtti. Veri merkezi yatırımları için planlanan harcamaların her çeyrek arttığını aktaran Kaymaz, bileşen maliyetlerindeki yükselişin yatırım harcamalarını artıran temel unsurlar arasında yer aldığını ifade etti. Kaymaz, yüksek bellek fiyatlarının etkisinin çok sayıda sektörde hissedildiğini ve akıllı telefon pazarının bu yıl daraldığını belirtti.
