Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, 2023 yılında hizmet ticaretindeki yapısal dağılımı ortaya koydu. Veriler, ihracat ve ithalatın büyük oranda ölçek ekonomisine dayandığını gösterdi.
Büyük Ölçekli Girişimler Ticareti Domine Etti
Hizmet ihracatı yapan girişimlerin sadece %2,0'ını oluşturan 250 ve daha fazla çalışanı olan büyük ölçekli girişimler, toplam ihracatın %62,3'ünü gerçekleştirdi. Buna karşılık, ihracatçıların %73,1'ini oluşturan mikro ölçekli (1-9 çalışan) girişimlerin ihracattaki payı %8,7'de kaldı. İthalat tarafında da benzer bir tablo izlendi; büyük ölçekli girişimler toplam hizmet ithalatının %54,5'ini üstlendi.
Sektörel Dağılımda Ulaştırma Farkı
Toplamda 55 milyar 465 milyon dolar olarak gerçekleşen hizmet ihracatında sektörlerin payı şöyle şekillendi:
- Ulaştırma ve Depolama: 37 milyar 431 milyon dolar (%67,5 pay)
- Bilgi ve İletişim: 4 milyar 547 milyon dolar
- İmalat Sanayii: 3 milyar 883 milyon dolar
- Finans ve Sigorta: 3 milyar 421 milyon dolar
İthalat tarafında ise toplam 41 milyar 953 milyon doların en büyük paydaşı 10 milyar 644 milyon dolar ile imalat sanayii oldu.
Teknoloji ve Bilgi Hizmetlerinde Yabancı Payı
Hizmet türlerine göre yapılan incelemede, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatında yabancı kontrollü girişimlerin payı %50,9 ile yerli firmaları geride bıraktı. Taşımacılık hizmetlerinde ise Türkiye kontrollü girişimler, ihracatın %90,2'sini yaparak sektörel hakimiyetini korudu. Finansal hizmetler ihracatının %71,7'si yerli girişimler tarafından yapılırken, sigorta ve emeklilik hizmetlerinde yabancı kontrollü girişimlerin payı yaklaşık üçte bir (%33,4) olarak kaydedildi.
