Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), haftalık değerlendirme raporunda küresel ekonomiden enflasyona, kredi piyasalarından büyüme beklentilerine kadar birçok başlıkta önemli tespitlerde bulundu. Raporda özellikle enerji fiyatlarındaki yükseliş, jeopolitik riskler ve enflasyon beklentilerindeki artış öne çıktı.
Enerji Fiyatlarında Belirsizlik Sürüyor, Küresel Enflasyon Riski Artıyor
TCMB’ye göre jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarında yüksek seyir ve sert dalgalanmalar devam ediyor. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin, enerji fiyatlarının gelecekteki yönü üzerinde belirleyici olacağı vurgulandı.
Orta Doğu ve Afrika başta olmak üzere birçok ülkenin 2026 büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilirken, 2027 yılında baz etkisiyle toparlanma bekleniyor. Türkiye’nin dış ticaret ortaklarını kapsayan küresel büyüme endeksinin 2026’da yüzde 1,9, 2027’de ise yüzde 2,4 artacağı tahmin edildi.
Emtia fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon riskini artırdığı belirtilirken, merkez bankalarının hem enflasyon hem de büyüme üzerindeki baskıları dikkate aldığı ifade edildi. Jeopolitik risklerin etkisiyle gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışlarının sürdüğü, küresel piyasalardaki risk iştahının dalgalı seyrettiği kaydedildi.
Kredi ve Faizlerde Yükseliş
13 Mart–17 Nisan döneminde bireysel kredilerde büyüme hızlandı. Özellikle ihtiyaç ve taşıt kredileri artışta etkili oldu.
Aynı dönemde TL mevduat faizleri yüzde 47,2’ye çıktı, TL ticari kredi faizleri yüzde 49,3 oldu, ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 63,1’e yükseldi, konut kredisi faizleri yüzde 36,8 seviyesine çıktı ve taşıt kredisi faizleri yüzde 39,6 oldu.
TCMB ayrıca kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında değişiklik yaptı. Deprem bölgesine yönelik bazı kredi istisnaları kaldırıldı.
TCMB’nin brüt rezervleri 17 Nisan itibarıyla 174,5 milyar dolara geriledi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi ise 233 baz puana düştü. Önceki PPK toplantısından 17 Nisan’a kadar tahvil ve hisse piyasalarında toplam 3,7 milyar dolarlık net portföy çıkışı yaşandı.
Ekonomide Yavaşlama Sinyali
Şubat ayında perakende satışlar aylık bazda yüzde 0,2 düşerken, sanayi üretimi aylık yüzde 2,6 arttı. Ancak TCMB, genel göstergelerin ekonomik faaliyetlerde yavaşlamaya işaret ettiğini belirtti. İstihdam şubat ayında 32,2 milyon kişiye gerilerken, işsizlik oranı yüzde 8,3 seviyesinde yatay kaldı.
Şubat ayında cari işlemler dengesi 7,5 milyar dolar açık verdi. 12 aylık cari açık ise 35,4 milyar dolara çıktı. Turizm gelirleri güçlü seyrini sürdürürken, hizmetler dengesi fazlası 62,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Mart ayında tüketici enflasyonu yüzde 1,94 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 30,87’ye geriledi. Enerji fiyatlarındaki artışın özellikle ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyonu etkilediği belirtildi. Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle enerji grubu aylık yüzde 4,75 arttı. Hizmet enflasyonu yüksek seyrini korurken, kira enflasyonu yıllık bazda yüzde 52,45 oldu.
TCMB Faizi Sabit Tuttu
TCMB’nin öncü verilerine göre nisan ayında enerji ve gıda fiyatları enflasyonda belirleyici olacak. Doğal gaz ve elektrik fiyatlarındaki artışların yanı sıra akaryakıt zamlarının enflasyonu yukarı çekmesi bekleniyor. Gıda tarafında ise sebze, et ve ekmek fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekiyor.
Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 37’de sabit bıraktı. Gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi ise yüzde 35,5 seviyesinde korundu. TCMB, enflasyonda kalıcı bozulma görülmesi halinde para politikasının daha da sıkılaştırılabileceği mesajını verdi.
