TCMB’nin açıkladığı verilere göre, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 6 milyar 803 milyon dolar fazla verdi. Aynı dönemde, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 5 milyar 356 milyon dolar olarak kaydedildi. Cari dengenin eylülde beklentilerin altında gerçekleşmesinde, dış ticaret açığındaki artış ve mal ithalatının yükselmesi etkili oldu. Böylece, yıllıklandırılmış cari açık 20,1 milyar dolar seviyesine çıktı.
Dış Ticaret Açığı 64,8 Milyar Dolar Oldu
Yıllık verilere göre, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 64,8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde hizmetler dengesi 62,6 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi 17,6 milyar dolar açık, ikincil gelir dengesi ise 308 milyon dolar açık olarak kaydedildi.
Rakamlar, Türkiye’nin hizmet gelirleri sayesinde dış ticaret açığını kısmen dengelediğini ancak cari fazla beklentisinin altında kalındığını gösterdi.
Finans Hesabında Doğrudan Yatırım ve Kredi Etkisi
Cari açığın finansmanı tarafında net doğrudan yatırımlar 5,7 milyar dolar, net portföy yatırımları 2 milyar dolar, krediler 22,8 milyar dolar ve ticari krediler 1,9 milyar dolar katkı sağladı. Buna karşın, net efektif ve mevduatlar 1,1 milyar dolar negatif yönlü etki yarattı. Merkez Bankası verilerine göre, eylül ayında döviz cinsinden net rezerv azalışı 6,8 milyar dolar oldu.
Eylülde 162 Milyon Dolarlık Yatırım Çıkışı
Eylül ayında doğrudan yatırımlar kaleminde 162 milyon dolarlık net çıkış yaşandı. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye toplam 722 milyon dolarlık doğrudan yatırım yaptığı, buna karşılık yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 884 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdiği belirtildi.
Gayrimenkul yatırımları özelinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 211 milyon dolar, yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye’de 180 milyon dolar net gayrimenkul alımı yaptığı kaydedildi.
Portföy Yatırımlarında 1,1 Milyar Dolarlık Giriş
Eylül ayında portföy yatırımlarında 1 milyar 152 milyon dolar tutarında net giriş yaşandı. Yurt dışı yatırımcılar, hisse senedi piyasasında 322 milyon dolar net satış, devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) ise 554 milyon dolar net alış gerçekleştirdi.
Yurt dışı tahvil ihraçlarında, yabancı yatırımcıların bankalar için 1 milyar 336 milyon dolar, genel hükümet için 1 milyar 726 milyon dolar ve diğer sektörler için 865 milyon dolar net alış yaptığı açıklandı.
Eylül ayında yurt dışından kredi kullanımları incelendiğinde, bankaların 1 milyar 335 milyon dolar, genel hükümetin 134 milyon dolar net geri ödeme yaptığı görüldü. Buna karşılık diğer sektörler 842 milyon dolar net kredi kullanımı gerçekleştirdi.
Diğer yatırımlar kaleminde ise, yurt dışı bankaların Türkiye’deki mevduatları toplam 935 milyon dolar arttı. Bu artışın 323 milyon doları Türk lirası, 612 milyon doları yabancı para cinsinden gerçekleşti.
Rezervlerde 8,6 Milyar Dolarlık Azalış
TCMB verilerine göre, eylül ayında rezerv varlıklar kaleminde 8 milyar 692 milyon dolar net azalış yaşandı. Bu düşüş, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde dikkat çeken bir azalma olarak kayıtlara geçti.
Analistler, küresel finansal koşulların sıkılaşması ve doların güçlenmesinin, rezervlerdeki azalışı hızlandıran faktörlerden biri olduğunu değerlendiriyor.
