Ar-Ge faaliyetlerini destekleyen vergi teşvikleri 2024 yılında büyük bir sıçrama gösterdi. 2023’te 59,3 milyar TL olan toplam vergi teşviki, 2024’te %78,6 artışla 105,9 milyar TL’ye yükseldi.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimler içinde en yüksek destek, 53,9 milyar TL ile gelir vergisi stopaj teşviklerinden geldi. Bu destekleri sırasıyla, 50,5 milyar TL ile kurumlar vergisi teşviki, 1,4 milyar TL ile gelir vergisi desteği, 99 milyon TL ile KDV desteği takip etti.
Beyan edilen Ar-Ge harcamalarına bakıldığında, sağlanan dolaylı teşviklerin %49,1’i kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV’den; %50,9’u ise gelir vergisi stopaj desteğinden oluştu.
Teşviklerden Yararlanan Girişim Sayısı 10 Bini Aştı
2024 yılında Ar-Ge vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 10 bin 569 oldu. Girişimlerin ana faaliyet alanlarına göre dağılım ise şöyle:
5 bin 548 girişim ile bilgi ve iletişim,
2 bin 310 girişim ile imalat sanayi,
1.494 girişim ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler.
Harcamalar ve Sektör Dağılımı
Girişimlerin beyan ettiği Ar-Ge harcama tutarı 215,8 milyar TL olarak hesaplandı. Sektör bazında dağılım şöyle:
- Bilgi ve iletişim: %46,4,
- İmalat sanayi: %39,4,
- Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler: %4,6.
İmalat sanayinde ise beyan edilen 85 milyar TL’lik harcamanın:
- %41,1’i motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatında,
- %22,8’i bilgisayar, elektronik ve optik ürün imalatında,
- %10,8’i elektrikli teçhizat imalatında faaliyet gösteren girişimlerden geldi.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinde sektör bazında dağılım incelendiğinde, 105,9 milyar TL’lik toplam teşvik:
- %48,4 ile bilgi ve iletişim sektörüne,
- %36,3 ile imalat sanayine,
- %5,3 ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlere ait oldu.
KOBİ’ler Teşvikten Ne Kadar Faydalandı?
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinden yararlanan girişimlerin %87,3’ünü KOBİ’ler oluşturdu. Büyük ölçekli girişimler sayıca %12,7 olmasına rağmen teşviklerin %65,7’sinden faydalandı.
KOBİ’ler açısından detaylara bakıldığında, toplam 36,4 milyar TL’lik dolaylı Ar-Ge teşviği, %50,8 orta ölçekli, %39,6 küçük ölçekli, %9,6 mikro ölçekli girişimlere dağıldı.
2024, Türkiye’de Ar-Ge teşvikleri açısından rekor bir yıl oldu. Hem vergi teşviklerinin toplam tutarı hem de bu destekten yararlanan girişim sayısı, geçen yıla göre büyük artış gösterdi. Özellikle bilgi ve iletişim ile imalat sanayindeki girişimler, sağlanan teşvikten en yüksek payı aldı. KOBİ’lerin teşvikten aldığı pay ise büyüklükleriyle doğru orantılı olarak çeşitlilik gösterdi.
