Dünya İntihar Önleme Günü, 10 Eylül 2003 yılında Uluslararası İntihar Önleme Derneği ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ilan edildi. Her yıl 10 Eylül’de kutlanan gün, intihar konusunda toplumu, hükümetleri ve kuruluşları bilinçlendirmeyi hedeflemektedir.
Türkiye'de ve dünyada her gün en az bir kişi intihar ederek yaşamına son veriyor. Kişisel, ailevi, ekonomik şartlar ve toplum baskısı vb. birçok neden intiharla sonuçlanıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan veriler ise intihar oranının ülkemizde ne kadar yaygın olduğunu ortaya koyuyor.
TÜRKİYE'DE 2024 YILINDA 4 BİN 460 KİŞİ İNTİHAR ETTİ
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2024 yılında ülkede 4 bin 460 intihar vakası kaydedildi. Kaba intihar hızının en yüksek olduğu il Karaman oldu. Karaman’ı Bartın, Aydın, Tunceli ve Burdur izlerken, en düşük kaba intihar hızının görüldüğü il Sinop oldu. Sinop’un ardından Ağrı, Rize, Amasya ve Giresun en düşük oranların kaydedildiği diğer iller arasında yer aldı.
(Kaba İntihar hızı: Belli bir yıl içinde her 100 bin nüfus başına düşen intihar sayısıdır.)
EN FAZLA İNTİHARIN YAŞANDIĞI İL istanbul oldu
Kaba intihar hızı, her 100 bin kişiden kaçının intihar ettiğini gösteriyor. 2024 yılında bu oran 5,22’ye yükselerek şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktı. Bu da 100 bin kişide yaklaşık 5 intihar vakasına karşılık geliyor. Toplam sayı bakımından en fazla intihar vakasının yaşandığı şehirler ise sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana oldu.
İNTİHAR VAKALARININ ÇOĞUNLUĞUNDA NEDEN BİLİNMİYOR
Kaydedilen vakaların önemli bir bölümünde neden tespit edilemezken, bilinen sebepler arasında “Hastalık” ilk sırada yer aldı. Erkekler arasında ikinci sıradaki neden “Geçim zorluğu” olurken, kadınlarda ikinci sırada “Aile geçimsizliği” öne çıktı. DSÖ verilerine göre intihar vakalarının yaklaşık yüzde 90’ına ruhsal hastalıklar eşlik ediyor. Artan toplumsal gerginlik, umutsuzluk ve öfkenin de intihar riskini artırdığı belirtiliyor.
İNTİHAR VAKALARI NASIL ÖNLENEBİLİR?
Dünya İntihar Önleme Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Psikiyatri Uzmanı Dr. Mehmet Çevik, her bir intiharın ortalama 135 kişiyi doğrudan etkilediğini belirterek, “Bu durum dünya genelinde her yıl yaklaşık 108 milyon insanın intihar davranışından derinden etkilendiği anlamına geliyor” dedi.
Çevik, basit bir empati göstergesinin bile hayat kurtarabileceğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Yargılamadan dinlemek, nazik bir söz söylemek, farkındalık oluşturmak bir kişinin yaşamına tutunmasına vesile olabilir. İntihar davranışını önlemek için herkesin günlük yaşamında yapabileceği şeyler var. Örneğin, intiharın nedenleri ve uyarı işaretleri hakkında bilgi edinmek, çevresinde zorlanan insanlara destek olmak ve ruh sağlığına dair önyargıları azaltmak önemli adımlar olabilir.”
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2015 yılında dünya genelinde 800 bin kişinin intihar sonucu yaşamını yitirdiğini açıkladı. Uzmanlar, mevcut eğilimin sürmesi halinde bu sayının 2030 yılında bir milyonun üzerine çıkabileceğini öngörüyor.
DSÖ, intiharların önlenebilmesi için her ülkenin ulusal intihar önleme programına sahip olmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor. Bu kapsamda, intiharın psikolojik ve sosyal yönlerini ele alan kapsamlı projelere ihtiyaç olduğu belirtiliyor.
Kaynak: TÜİK - İHA - Türk Tabipler Birliği
