Emeklilikte kademeli sistem beklentisi, 1999-2008 yılları arasında sigorta girişi bulunan vatandaşlar için gündemde kalmaya devam ediyor. Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan tamamlayıcı emeklilik sistemi çalışmaları sürerken, gözler 2000-2008 arası kademeli emeklilik düzenlemesine çevrildi. CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay tarafından hazırlanan yasa teklifi, Meclis’e sunuldu ve vatandaşlar “Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak, şartlar nasıl belirlenecek?” sorularına yanıt arıyor.
Kademeli Emeklilik Nedir ve Kimleri Kapsayacak?
Kademeli emeklilik, 1999 sonrası sigorta başlangıcı olan çalışanların erken emeklilik hakkına kavuşmasını sağlayacak bir geçiş sistemi olarak öne çıkıyor. Özellikle 1999 ile 2008 yılları arasında işe başlayan vatandaşlar, mevcut prim ve yaş farklarının eşitlenmesini bekliyor.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay’ın hazırladığı kanun teklifine göre, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi bulunan vatandaşlar, kademeli emeklilik hakkından faydalanabilecek. Teklif, esnaf ve memurlar için mevcut 9.000 prim günü şartının 7.200 güne düşürülmesini de içeriyor. Bu sayede hem çalışanların erken emeklilik hakkı sağlanacak hem de prim yükü azaltılmış olacak.
Mevcut Durum ve Adaletsizlik Eleştirisi
1999 sonrası işe başlayanlar arasında büyük prim günü farkları bulunduğunu belirten Akay, bu durumun sosyal güvenlik sisteminde adalet ilkesine aykırı olduğunu vurguladı. Ayrıca, 1 Mayıs 2008’den sonra işe başlayan memurlar ve esnafların prim ödeme gün sayısının 9.000’e çıkarılmasının da eşitsizlik yarattığını ifade etti.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada “Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartlar devam edecek” ifadelerini kullanmıştı. Ancak Sosyal Güvenlik baş uzmanı İsa Karakaş, kademeli emekliliğin mutlaka çıkacağını belirterek, EYT sürecindeki deneyimlerin benzer bir gelişmenin yaşanacağını gösterdiğini dile getirdi. Karakaş, kademeli emekliliğin net tarihinin ise 2027 genel seçimleriyle ilişkilendirilebileceğini aktardı.
Kademeli Emeklilik Yaş ve Prim Tablosu
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından önerilen kademeli emeklilik tablosu, sigorta başlangıç yılına göre kadın ve erkekler için prim gün sayısı ve yaş şartlarını şöyle belirliyor:
1999-2008 Kademeli Emeklilik Tablosu
| Sigorta Başlangıcı | Kadın Yaş / Prim | Erkek Yaş / Prim |
|---|---|---|
| 09.09.1999 – 2000 | 43 / 6.400 | 45 / 6.400 |
| 2001 | 44 / 6.475 | 46 / 6.475 |
| 2002 | 45 / 6.550 | 47 / 6.550 |
| 2003 | 46 / 6.625 | 48 / 6.625 |
| 2004 | 47 / 6.700 | 49 / 6.700 |
| 2005 | 48 / 6.775 | 50 / 6.775 |
| 2006 | 49 / 6.850 | 51 / 6.850 |
| 2007 | 50 / 6.925 | 52 / 6.925 |
| 2008 | 51 / 7.000 | 53 / 7.000 |
Kısmi Emeklilik (Kadın/Erkek): 52/54 yaş, 4.500 prim
2009 ve sonrası: Kadın 53 / 7.200 prim, Erkek 55 / 7.200 prim
Vatandaşlar Bekliyor
1999-2008 arası sigorta başlangıcı olan çalışanlar, tıpkı EYT’de olduğu gibi kademeli emeklilik için dernekleşerek taleplerini duyurmaya çalışıyor. Kadın ve erkekler için farklı prim ve yaş koşullarının düzenlenmesini bekleyen vatandaşlar, adil bir emeklilik sistemi talep ediyor.
