Ticaret Bakanlığı, AK Parti'nin 25. yılı dolayısıyla Türkiye'nin son 25 yılda ticaret alanında geçirdiği dönüşüme ilişkin verileri paylaştı. Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, 2001 yılında 31,3 milyar dolar olan mal ihracatının 2025'te 273,3 milyar dolara, hizmet ihracatının ise 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara yükseldiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca Türkiye'nin toplam mal ve hizmet ihracatının 2025 yılında yaklaşık 396 milyar dolara ulaştığı, hizmet ihracatının dünya ticaretindeki payının yüzde 0,89'dan yüzde 1,28'e çıktığı aktarıldı.
GELENEKSEL TİCARET YAPISINDAN DİJİTAL, KÜRESEL VE REKABETÇİ EKOSiSTEMe
Bakanlığın paylaşımında şu ifadelere yer verildi:
"Türkiye, son 25 yılda ticaret alanında yalnızca rakamsal bir büyüme değil, ticaretin yapısını, araçlarını, kapasitesini ve küresel rekabet gücünü dönüştüren büyük bir değişim gerçekleştirdi.
2001 yılında 31,3 milyar dolar seviyesinde bulunan mal ihracatı, 2025 yılında 273,3 milyar dolara yükselerek yaklaşık 8,7 katına çıktı. Aynı dönemde hizmet ihracatı da 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara çıkarak 8 kat büyüdü.
Türkiye 2001-2025 arası 25 yılda 46,4 milyar dolar mal ve hizmet ihracatı toplamından 396 milyar dolar toplam ihracata ulaştı. Böylece Türkiye, yalnızca daha fazla mal ve hizmet ihraç eden bir ülke olmanın ötesine geçerek; markalarıyla küresel pazarlarda yer alan, hizmetlerini dünya ölçeğinde satan, KOBl'lerini ihracata kazandıran, gümrük işlemlerini dijitalleştiren, ticaret sicilini elektronik ortama taşıyan, e-ihracatı destekleyen ve ticarette yapay zekå uygulamalarını devreye alan güçlü bir ticaret ekosistemine ulaştı.
Bu dönüşümün merkezinde ise Türkiye'nin ticaret politikasını şekillendiren ve ihracatçıdan tüketiciye, üreticiden esnafa, KOBİ'den küresel markaya kadar ticaret hayatının tamamına dokunan, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye Yüzyılı" vizyonu vardı.
2001 yılında Türkiye'nin mal ihracatı 31,3 milyar dolar seviyesindeydi. 2025 yılı sonunda bu rakam 273,3 milyar dolara ulaştı. Böylece Türkiye'nin mal ihracatı 25 yıla yakın sürede yaklaşık 8,7 kat arttı.
HİZMET İHRACATI 25 YILDA 123 MiLYAR DOLARA YÜKSELDİ
Hizmet ihracatında ise dönüşüm daha da dikkat çekici bir boyuta ulaştı. 2001 yılında 15,1 milyar dolar olan hizmet ihracatı, 2025 yılında 122,6 milyar dolara yükseldi. Türkiye'nin dünya hizmet ihracatından aldığı pay da aynı dönemde yüzde 0,89'dan yüzde 1,28'e çıktı.
2025 yılında Türkiye, 63,5 milyar dolar hizmet ticareti fazlası vererek cari açığın finansmanına da önemli katkı sağladı. Mal ve hizmet ihracatının toplamında ise Türkiye bugün yaklaşık 400 milyar dolarlık ihracat kapasitesine sahip bir ülke konumuna ulaştı. 2025 yılında mal ve hizmet ihracatı yaklaşık 396 milyar dolar seviyesine yükseldi.
2001
Mal ihracatı: 31,3 milyar dolar
Hizmet ihracatı: 15,1 milyar dolar
Hizmet ihracatının dünya payı: %0,89
Ticaret destekleri ve hizmet ihracatı destekleri bugünkü kapsam ve çeşitlilikte değildi.
Ticaret işlemleri ağırlıklı olarak fiziki süreçlerle yürütülüyordu.
Ticaret sicili ve gümrük işlemlerinde bugünkü bütünleşik dijital altyapı bulunmuyordu.
Ihracat finansmanına erişimde bölgesel erişim önemli bir sorundu.
2025/2026
Mal ihracatı: 273,3 milyar dolar
Hizmet ihracatı: 122,6 milyar dolar
Hizmet ihracatının dünya payı: %1,28
411 firma ve 443 marka TURQUALITY®/Marka Programı ekosisteminde
Yaklaşık 19 bin KOBI UR-GE projelerinden yararlanıyor
2,6 milyondan fazla şirket ve ticari işletmeye MERSIS üzerinden dijital hizmet
3,6 milyondan fazla aktif MERSİS kullanıcısı
19 gümrük kapısı modernize edilmiş durumda
1,4 milyon kullanıcıya açık e-ihale sistemi
291,4 milyar TL tutanındaki ihracatçı kredisine 255,1 milyar TL İGE kefaleti
14,4 milyon ton lisanslı depo kapasitesi
E-ihracat, yapay zekâ, yeşil dönüşüm ve dijital ürün güvenliği alanlarında yeni nesil uygulamalar
25 yıllık dönüşümün en önemli göstergelerinden biri, Türkiye'nin ihracat anlayışındaki değişim oldu. 2000 'li yılların başında temel hedef daha fazla ürünü dış pazarlara ulaştırmakken, bugün hedef; yüksek katma değerli, markalı, teknoloji ve tasarım içeren ürünlerle küresel pazarlarda kalıcı olmak.
Bu dönüşümün en önemli araçlarından biri olan TURQUALITY® Destek Programı, 2004 yılında dünyanın devlet destekli ilk ve tek markalaşma programı olarak hayata geçirildi.
Program kapsamında bugün; 411 firma ve 443 marka küresel pazarlardaki markalaşma yolculuğunda destekleniyor. Program yalnızca marka tanıtımına değil; kurumsal dönüşümden hedef pazar odaklı büyümeye, insan kaynağının geliştirilmesinden dijitalleşmeye kadar şirketlerin bütünsel dönuşümüne odaklanıyor
KOBİ'LERİN İHRACATA KATILIMI ARTTI
Türkiye'nin ihracat yapısındaki değişim. KOBİ'lerin ihracata katılımında da kendisini gösteriyor. Böylece ihracat, yalnızca büyük ölçekli şirketlerin faaliyet alanı olmaktan çıkanlarak KOBİ'lerin, Anadolu'daki. üreticilerin ve sektör kümelerinin de küresel pazarlara açılabildiği bir yapıya dönüştürüldü.
25 yıl önce ihracat yapmak isteyen birçok firma için finansman ve sigorta desteğine erişim özellikle büyük şehirlerde yoğunlaşan bir yapıdaydı. Bugün ise ihracat finansmanının erişilebilirliği Türkiye'nin tamamına yayıldı.
Sermayesi 200 milyar TL'ye yükseltilen Türk Eximbank'ın 2001 yılında 2 olan şube sayısı bugün 25'e yükseldi. Ayrıca 7 irtibat bürosuyla ihracatçılara hizmet veriliyor. Eximbank, 2026 yılsonuna kadar ihracata 59 milyar dolar reeskont kredisi verecek. Üstelik Eximbank'ın destek kapsamı da değişti. Bugün yalnızca mal ihracatçıları değil; hizmet sektörleri, e-ihracat girişimcileri ve katılım bankacılığını tercih eden firmalar da ihracat destek ekosisteminin içinde yer alıyor.
Finansmana erişimdeki dönüşümün yeni nesil araçlarından biri ise 2021 yılında kurulan ihracatı Geliştirme A.Ş. (IGE) oldu. İGE aracılığıyla 22 Haziran 2026 itibarıyla ihracatçıların 291,4 milyar TL tutarındaki kredisine 255,1 milyar TL kefalet sağlandı.
2024 yılında ise Türkiye'nin ilk özel sermayeli milli bankası olan Türk Ticaret Bankası, ihracat finansman ekosistemini güçlendirmek amacıyla yeniden faaliyete geçirildi. 2026 yılı sonuna kadar Türkbank, ihracatçılarımıza 100 milyar TL ihracat reeskont kredisi verecek. Böylece ihracatçıya verilen destek, klasik kredi mekanizmasının ötesine taşınarak finansman, teminat, sigorta ve bankacılık hizmetlerini kapsayan daha güçlü bir yapıya kavuştu.
KaĞITTAN EKRANA: TİCARETİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ
25 yıl önce ticaretin önemli bölümünde işlemler fiziki belgeler, kurumlar arası yazışmalar ve yuz yüze başvurular üzerinden yürütülüyordu. Bugün ise Türkiye'nin ticaret altyapısı büyük ölçüde dijital platformlar üzerinden çalışıyor. Bunun en somut örneklerinden biri MERSİS.
2010 yılında devreye alınan MERSIS ile şirketlerin ticaret sicili işlemleri elektronik ortama taşındı.
21 Haziran 2026 itibarıyla sistemde 2.645.609'dan fazla ticaret şirketi, ticari işletme ve bunların şubelerine ilişkin bilgi bulunurken, aktif kullanıcı sayısı 3,6 milyonu aşmış durumda."
