İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşunun simgesi olan 9 Eylül 1922, Türk milletinin bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinin zaferle sonuçlandığı tarihi bir dönüm noktasıdır. Her yıl 9 Eylül’de anılan bu büyük gün, yalnızca İzmir’in değil, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden yolun da simgesidir.
İzmir Neden Önemliydi?
İzmir, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Anadolu’nun en önemli liman kentlerinden biriydi. Ticari, kültürel ve stratejik önemi nedeniyle Batılı devletlerin her zaman ilgi odağı olmuştu. Bu durum, I. Dünya Savaşı sonrasında İzmir’in işgaline giden sürecin temelini oluşturdu.
İzmir’in İşgali: 15 Mayıs 1919
Mondros Mütarekesi'nin ardından İtilaf Devletleri'nin desteğiyle Yunan ordusu, 15 Mayıs 1919’da İzmir’i işgal etti. Bu işgal, Anadolu'da büyük bir infial yarattı. İzmir’in işgali, Türk milletinin bağımsızlık ruhunu ateşleyen olaylardan biri oldu.
İzmir'de işgale karşı ilk direniş, gazeteci Hasan Tahsin'in (Osman Nevres) işgalci askerlere karşı ilk kurşunu atmasıyla başladı. Bu olay, Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı olarak kabul edilir.
Milli Mücadele ve Büyük Taarruz
İzmir’in işgali sonrasında Anadolu’da direniş hareketleri başladı. Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışıyla birlikte Türk halkı, bağımsızlık mücadelesine önderlik edecek bir liderin etrafında kenetlendi. Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile örgütlenen halk direnişi, TBMM’nin 1920’de Ankara’da açılmasıyla kurumsallaştı.
Yunan ordusunu Anadolu'dan tamamen atmak için başlatılan Büyük Taarruz, 26 Ağustos 1922’de Afyon Kocatepe’de başladı. 30 Ağustos’ta kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile düşman orduları büyük bir bozguna uğradı. Türk ordusu hızla batıya ilerleyerek düşmanı Ege kıyılarına kadar sürdü.
9 Eylül 1922: İzmir’in Kurtuluşu
Türk süvarileri, 9 Eylül 1922 sabahı İzmir’e ulaştı. Şehrin dört bir yanı Yunan ordusunun çekilirken verdiği tahribatla doluydu. Buna rağmen Türk ordusu, düzeni sağladı ve İzmir’i çatışmasız şekilde teslim aldı.
Saat 10.30 sularında, Yüzbaşı Şerafettin Bey, İzmir Hükümet Konağı’na Türk bayrağını çekerek İzmir’in işgalden kurtarıldığını tüm dünyaya ilan etti. Bu sembolik an, Kurtuluş Savaşı’nın fiilen sona erdiği tarihi bir dönüm noktasıdır.
9 Eylül’ün Tarihsel ve Siyasi Önemi
Kurtuluş Savaşı'nın kesin zaferle sonuçlanması: 9 Eylül, sadece İzmir’in değil, aynı zamanda Anadolu’nun tamamının özgürlüğe kavuşmasının simgesidir.
Misak-ı Millî hedeflerinin gerçekleştirilmesi: Türk ordusu, Misak-ı Millî sınırları içindeki son büyük şehri de düşman işgalinden kurtararak hedefini tamamlamıştır.
Cumhuriyet’in yolunu açan gelişme: İzmir’in kurtuluşundan sonra 11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalanmış, ardından 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’yla Türkiye'nin bağımsızlığı tüm dünyaya kabul ettirilmiştir. Bu süreç, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanına giden yolu hazırlamıştır.
9 Eylül, Türkiye’de başta İzmir olmak üzere çeşitli şehirlerde her yıl resmi törenler, yürüyüşler, fener alayları ve anma programları ile kutlanır. Bu gün, sadece bir şehrin kurtuluşu değil, aynı zamanda milletin kaderini değiştiren bir direnişin zaferle sonuçlandığı gündür.
9 Eylül, Sadece Bir Zafer Değil, Bir Ulusun Yeniden Doğuşu!
İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşu, Türk milletinin birlik ve beraberlik içinde verdiği bağımsızlık mücadelesinin en görkemli simgelerinden biridir. 9 Eylül 1922, tarihe altın harflerle yazılmış bir kurtuluş destanıdır ve her yıl gururla, onurla anılmaya devam edecektir.
