28 Şubat Cumartesi günü sabaha karşı ABD ve İsrail hava kuvvetlerinin İran’ın nükleer tesislerini ve askeri karargahlarını hedef almasıyla başlayan bölgesel savaş, 5. gününde kontrol edilemez bir boyuta ulaştı. Operasyonun ilk saatlerinde İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in Tahran’daki ofisine düzenlenen saldırıda hayatını kaybetmesi, bölgedeki dengeleri kökten sarstı. Hamaney’in yerine oğlu Mücteba Hamaney’in geçtiği iddia edilirken, Tahran yönetimi misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı resmen kapatarak küresel enerji piyasalarını sarsan en büyük kozunu masaya sürdü. Devrim Muhafızları, boğazdan geçmeye çalışan her gemiyi "meşru hedef" ilan ederek aralarında petrol tankerlerinin de bulunduğu çok sayıda gemiyi vurduklarını duyurdu.
Savaş Körfez’e ve açık denizlere yayıldı
Çatışmaların 4. ve 5. gününde savaşın coğrafi sınırları Körfez’in kalbine ve açık denizlere taştı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentinde bulunan ABD Konsolosluğu, bir kamikaze insansız hava aracının hedefi oldu. Konsolosluk yerleşkesinde çıkan yangın paniğe yol açarken, yerel yetkililer alevlerin kontrol altına alındığını bildirdi. Eş zamanlı olarak Hint Okyanusu’ndan gelen haberler gerilimi zirveye taşıdı; İran, ABD’ye ait bir destroyerin yakıt ikmali sırasında "Kadir 380" ve "Talaiye" tipi gelişmiş füzelerle vurulduğunu açıkladı. Bu saldırılar, İran’ın konvansiyonel kapasitesinin sınır ötesindeki ABD varlıklarına hala ciddi tehdit oluşturduğunu kanıtlar nitelikte değerlendiriliyor.
CENTCOM: 2 binden fazla hedef imha edildi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), "Epic Fury" (Destansı Öfke) operasyonuna ilişkin paylaştığı 100 saatlik bilançoda, 50 binden fazla askerin ve 200’den fazla savaş uçağının görev aldığını açıkladı. Bugüne kadar 2 binden fazla stratejik hedefin imha edildiğini ve İran donanmasının neredeyse tamamen etkisiz hale getirildiğini belirten Amiral Brad Cooper, operasyonun planlanan takvimin önünde ilerlediğini vurguladı. Ancak askeri başarı iddialarının gölgesinde insani bilanço ağırlaşıyor; İran Sağlık Bakanlığı ve Kızılay verilerine göre, 5 gün içinde çoğunluğu hava saldırılarında olmak üzere en az 787 kişi hayatını kaybetti. Özellikle Minab’da bir okulun vurulması ve Tahran’daki sivil yerleşim yerlerinde yaşanan yıkım, uluslararası toplumda büyük bir infiale neden oldu.
Trump: Konuşmak için artık çok geç!
Siyasi cephede ise ABD Başkanı Donald Trump, müzakere kapılarını sert bir dille kapattı. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın hava savunma, deniz ve liderlik kapasitesinin yok edildiğini iddia eden Trump, "Konuşmak için artık çok geç!" diyerek kararlılık mesajı verdi. Trump ayrıca, operasyon sırasında ABD’ye zorluk çıkaran müttefiklerini de hedef alarak, üslerin kullanımı konusunda kısıtlama getiren İspanya ile ticari ilişkileri kesme tehdidinde bulundu. Bölgede 9 binden fazla Amerikan vatandaşının tahliye edildiği bildirilmiş olsa da, on binlerce yolcunun hava sahasının kapanması nedeniyle havalimanlarında mahsur kalmasıyla Orta Doğu’da tarihsel bir lojistik kriz yaşanıyor. Savaşın 5. gününde Tel Aviv’den Tahran’a kadar siren sesleri kesilmezken, dünya Hürmüz Boğazı’nın açılması ve çatışmanın daha geniş bir küresel savaşa evrilmemesi için nefesini tutmuş durumda.
Kaynaklar: The Guardian, GZT, AA, T24, DHA, Euronews
