Avrupa'da kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte doğal gaz stoklarının yetersizliği ve artan fiyatlar, enerji krizine dair endişeleri artırmaktadır. Avrupa Birliği genelinde doğal gaz depolarının doluluk oranı, 1 Ekim itibarıyla yüzde 72 seviyesindeyken, 17 Ekim verilerine göre bu oran yüzde 74,5'e yükselmiştir. Ancak bu rakam, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 82,8'lik doluluk oranının ve son beş yılın ortalaması olan yüzde 89,1'in gerisinde kalmaktadır.
Almanya'daki Durum Nedir?
Almanya, Avrupa'nın en büyük ekonomisi olmasına rağmen, doğal gaz depolarındaki doluluk oranı sadece yüzde 61 seviyesindedir. Ülkede, 1 Kasım'a kadar depoların yüzde 80 doluluğa ulaşması hedeflenmişti. Ancak mevcut seviye ile hedef arasındaki 19 puanlık fark, kış öncesi hazırlıkları sorgulatmaktadır. Uzmanlar, doğrudan gaz kesintisi beklememekle birlikte, soğuk bir kışın milyonlarca haneyi daha yüksek enerji faturalarıyla karşı karşıya bırakabileceğini ifade etmektedir.
Artan Enerji Fiyatları
Avrupa'da gaz fiyatları, artan stok endişeleri ile birlikte yükselmeye devam etmektedir. Hollanda TTF gösterge vadeli kontratı, 19 Ekim'de megavatsaat başına 88,60 avroya çıkarak aylık bazda yüzde 11'lik bir artış göstermiştir. Reuters'ın haberine göre, Avrupa'daki gösterge gaz fiyatları yıl başından bu yana yüzde 150'den fazla artış göstermiştir. Toptan piyasadaki bu yükseliş, hanelere gecikmeli olarak yansımaktadır. Almanya'da yeni müşterilere sunulan gaz tarifeleri, yıl başından bu yana yüzde 55 oranında artış göstermiştir.
Hürmüz Boğazı'ndaki Sevkiyat Sorunları
Avrupa'nın gaz depolarını yaz boyunca yeterince dolduramamasının nedenlerinden biri, küresel LNG piyasasındaki daralmadır. ABD ve İsrail'in İran ile olan çatışmaları, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatları olumsuz etkilemiştir. Bu durum, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gelen sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatını da etkilemektedir. Dünya LNG ihracatının önemli bir bölümünün geçtiği güzergâhtaki aksamalar, Avrupa ile Asya arasındaki tedarik rekabetini de artırmıştır.
Depoların Düşük Seviyesi ve Riskler
Norveç ve ABD'den gelen gaz, Avrupa'nın arz güvenliğinde kritik bir rol oynamaktadır. Ancak depoların düşük seviyede olması, boru hatlarında veya LNG sevkiyatlarında yaşanabilecek yeni aksaklıkların fiyatlara daha sert yansıma riskini artırmaktadır. Uzmanların asıl kaygısı, kış mevsiminin beklenenden daha soğuk geçmesi ve gaz tüketiminin hızla artmasıdır. ABN Amro enerji ekonomisti Moutaz Altaghlibi, sert bir kış senaryosunda Avrupa'daki depoların doluluk oranının yüzde 10-15'e kadar düşebileceğini belirtmektedir. Bu seviyeler, 2027 yazında depoların yeniden doldurulmasını zorlaştırabilir.
