TBMM’ye sunulan yeni ekonomi paketiyle birlikte, Bağ-Kur prim borçlarının yeniden yapılandırılmasına imkân tanıyan “ihya” düzenlemesi gündeme geldi. Teklifin yasalaşması halinde, 2025 yılı öncesine ait prim borçlarını ödemek isteyen Bağ-Kur’lulara yeniden ödeme ve sigortalılık sürelerini canlandırma hakkı tanınacak. 2025 yılı için geriye dönük bir aylık prim tutarı ise 11 bin 702 TL olarak belirlendi.
prim borçları yeniden ihya kapsamına alınabilecek
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, “Durdurulan Bağ-Kur ihya prim oranlarını yüzde 45 seviyesinde belirleyeceğiz.” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, 31 Aralık 2021 öncesine ait prim borçlarının yeniden ihya kapsamına alınabileceği anlamına geliyor.
Daha önce 12 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile yalnızca 2021 yılına kadar olan prim borçları için ihya hakkı verilmişti. Yeni düzenlemede ise bu sürenin netleştirilmesi ve geriye dönük ödeme kapsamının genişletilmesi bekleniyor.
Erken Emeklilik Fırsatı doğabilir
İhya uygulamasının genişletilmesi halinde, geçmiş prim borçlarını ödeyerek hizmet sürelerini canlandıran Bağ-Kurluların bir kısmı Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanabilecek.
Örneğin 1997 yılında Bağ-Kur kaydı bulunan ancak o döneme ait primlerini ödemeyen bir sigortalı, bu süreleri ihya ettiğinde EYT kapsamında emekli olma hakkı elde edebilecek.
'İhya' Nedir?
İhya, sosyal güvenlik hukukunda durdurulan sigortalılık sürelerinin, geriye dönük prim ödemesi yapılarak yeniden geçerli hale getirilmesi anlamına geliyor. Bağ-Kur’luların prim borcu bulunan dönemleri geçmişte “durdurulmuş” sayılmış ve bu borçlar SGK tarafından takibe alınmamıştı.
Yeni düzenleme, bu durdurulan sürelerin belirli koşullar altında yeniden hizmet süresine dönüştürülmesine imkân tanıyor.
2025 Yılı İhya Hesaplaması
Yasa teklifi kabul edilirse, 2025 yılı için ihya hesaplamasında yüzde 45 oranı esas alınacak. Buna göre, bir günlük prim tutarı 26.005,50 TL brüt asgari ücret üzerinden hesaplandığında, aylık ihya bedeli 11 bin 702 TL olacak.
Bu kapsamda iki yıl geriye dönük prim ödemesi yapmak isteyen bir Bağ-Kur’lu yaklaşık 281 bin TL ödeyecek. İhya talebinde bulunan sigortalılar, bu tutarı talep ettikleri süreye göre artırabilecek.
ihya Başvurusu ve Ödeme Süreci
Durdurulan sigortalılık sürelerinin ihyası için sigortalıların veya hak sahiplerinin, dosyalarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine başvuru yapmaları gerekiyor. Başvuru sonrası SGK, prime esas kazanç tutarı üzerinden borç hesaplaması yapacak.
Hesaplanan borcun tamamının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmesi durumunda, ilgili süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilecek. Üç aylık sürede ödeme yapılmaması halinde ise ihya geçerli sayılmayacak ve yapılan ödemeler faizsiz olarak iade edilecek.
Kısmi ihya talebi yasal olarak mümkün olmayacak; yalnızca tam ödeme yapılan dönemler sigortalılık süresine eklenecek.
