Silivri'deki Betim Enerji işyerinde sendikal örgütlenmeye yönelik baskı iddiaları gündemde. Olumlu yetki tespitinin işverene tebliğ edilmesinin ardından çalışanlardan e-Devlet şifrelerinin istendiği öne sürüldü. İddiaların araştırılması ve işyerinde denetim yapılması bekleniyor.
İstanbul'un Silivri ilçesinde faaliyet gösteren Betim Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret A.Ş. işyerinde sendikal örgütlenme sürecine ilişkin dikkat çekici iddialar gündeme geldi. Enerji İşçileri Sendikasının yetkili olduğu işyerinde, işçilerin sendikaya üye olmamaları yönünde telkinlere maruz kaldıkları ve sendikaya üye olanların işten çıkarılabilecekleri yönünde ifadeler kullanıldığı ileri sürüldü.
Şirket el değiştirdi, sendikal örgütlenme süreci devam etti
Betim Enerji işyerinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün 6 Ekim 2023 tarihli yetki belgesi doğrultusunda, 1 Ocak 2024-31 Aralık 2026 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi imzalanmıştı. Erciyes Anadolu Holding bünyesinde dört dönem boyunca toplu iş sözleşmesinin sorunsuz şekilde uygulandığı şirketin Caba Holding bünyesine geçmesinin ardından, işyerindeki sendikal örgütlenme süreci tartışmalı bir hâl aldı.
Sendikadan edinilen bilgilere göre, işyerinde çalışan 10 işçiden yalnızca 4'ünün önceki dönemden devam eden sendika üyeliği bulunuyordu. Yeni işe başlayan çalışanların sendikaya katılmasıyla birlikte yeni dönem toplu iş sözleşmesi için 3 Eylül 2026 tarihinde yetki tespit başvurusu yapıldı. Başvuru sonucunda düzenlenen olumlu yetki tespitinin işverene de tebliğ edildiği belirtildi.
Olumlu yetki tespitinin ardından e-Devlet şifresi iddiası
İşyerinde tartışma yaratan bir diğer konu ise olumlu yetki tespitinin tebliğ edilmesinin ardından çalışanlardan e-Devlet şifrelerinin istendiği yönündeki iddia oldu.
Söz konusu talebin kimler tarafından ve hangi gerekçeyle yapıldığı henüz açıklığa kavuşmuş değil. Ancak iddianın sendikal örgütlenme sürecinde ortaya çıkması, çalışanların kişisel verilerinin ve sendika üyeliklerinin kontrol edilmek istenip istenmediği sorusunu gündeme getirdi.
e-Devlet şifreleri, kişilerin farklı kamu hizmetleri üzerinden kendi kişisel kayıtlarına erişmesini sağlayan kişiye özel bilgilerdir. Bu şifrelerin işveren veya başka kişiler tarafından talep edilmesi, kullanım amacına ve somut koşullara bağlı olarak kişisel verilerin korunması bakımından hukuki sorunlar doğurabilir.
Nitekim Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 22 Mart 2023 tarihli ve 2023/426 sayılı kararında, e-Devlet şifrelerinin talep edilmesi nedeniyle kişisel verilerin güvenliği ve hukuka uygun işlenmesi konusu değerlendirilmiş, ilgili olayda veri sorumlusu hakkında 400 bin TL idari para cezası uygulanmıştı. Bu karar, Betim Enerji'deki iddiaların da kendiliğinden ihlal oluşturduğu anlamına gelmemekle birlikte, e-Devlet şifrelerinin talep edilmesinin hangi koşullarda hukuki sorun yaratabileceğini ortaya koyuyor.
Sendikal haklar mevzuatla güvence altında
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesi, işçilerin sendikaya üye olmaları veya sendikal faaliyetlere katılmaları nedeniyle ayrımcılığa maruz bırakılmalarına ve işten çıkarılmalarına karşı güvence öngörüyor.
Öte yandan 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 4, 5 ve 12'nci maddeleri kişisel verilerin hukuka uygun, belirli amaçlarla ve ölçülü biçimde işlenmesi ile veri güvenliğinin sağlanmasına ilişkin hükümler içeriyor. Kanun'un 6'ncı maddesinde sendika üyeliği de özel nitelikli kişisel veriler arasında sayılıyor.
Bu nedenle, çalışanların sendika üyeliklerinin kontrol edilmesi amacıyla kişisel hesaplarına erişim sağlanıp sağlanmadığı veya sendikal faaliyetleri nedeniyle farklı bir uygulamaya tabi tutulup tutulmadıkları, somut bilgi ve belgeler üzerinden araştırılması gereken konular arasında yer alıyor.
İşyerinde inceleme ve denetim yapılması talep ediliyor
Edinilen bilgilere göre, yaşanan gelişmelerin ardından İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne başvurularak işyerinde inceleme ve denetim yapılması talep edilmesi gündemde.
Başvuruda; sendikal baskı ve işten çıkarma tehdidi iddialarının araştırılması, e-Devlet şifrelerinin kimler tarafından ve hangi amaçla istendiğinin belirlenmesi, işçilerin kişisel hesaplarına erişim sağlanıp sağlanmadığının incelenmesi ve mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde gerekli işlemlerin yapılması isteniyor. Kişisel verilerin korunması mevzuatı bakımından ihlal şüphesi doğuran bulgulara ulaşılması durumunda konunun Kişisel Verileri Koruma Kurumuna iletilmesi de talep edilebilecek.
İşyerinde yaşandığı öne sürülen olaylara ilişkin henüz kesinleşmiş bir denetim sonucu bulunmuyor. Sürecin, çalışanların sendikal hakları ve kişisel verilerinin korunması bakımından ilgili kurumlarca yapılacak incelemelerle açıklığa kavuşturulması bekleniyor.
