İngiltere’de Covid-19 salgınının ilk dönemine ilişkin yıllardır beklenen kapsamlı soruşturma raporu yayımlandı. 800 sayfalık rapor, dönemin Başbakanı Boris Johnson liderliğindeki hükümetin gecikmiş ve yetersiz adımlarının on binlerce kişiyi etkilediğini ortaya koydu. Raporda yer alan bulgulara göre, ilk kapanma kararının sadece bir hafta önce alınması hâlinde yaklaşık 23 bin kişinin hayatı kurtarılabilirdi.
BBC’nin haberine dayandırılan inceleme, pandeminin hem insani hem de siyasi etkilerinin hala sürdüğünü vurguluyor. Birleşik Krallık’ta salgın boyunca 247 binden fazla kişi Covid nedeniyle yaşamını yitirdi.
İlk Kararlardaki Gecikmelerin Bedeli
Rapor, 2020’nin Mart ayında alınan ilk “kapanma” kararının çok geç verildiğini belirtiyor. Uzmanlara göre hükümet, sosyal mesafe uygulamaları ve semptom gösteren bireylerin izolasyonu gibi önlemleri daha erken devreye sokabilseydi, tam kapanmaya dahi gerek kalmayabilirdi. İncelemede şu tespit öne çıkıyor: “Eğer hükümet ilk sinyallerde hızla harekete geçseydi, binlerce ölüm engellenebilirdi.”
Eğitim ve Çocuklar Geri Planda Kaldı
Raporda, Covid kısıtlamaları uygulanırken çocukların ve eğitimin ikinci plana itildiği vurgulandı. Okulların kapatılmasının etkilerinin yeterince analiz edilmediği ve bu sürecin uzun vadeli sonuçlarının hesaba katılmadığı belirtildi. Uzmanlar, özellikle dezavantajlı bölgelerdeki öğrencilerin, alınan kararların etkisini en ağır şekilde hissettiğini aktardı.
Kural İhlalleri Halkın Güvenini Sarsmıştı
Soruşturma dosyasında hükümetin aldığı kararların ötesinde, bakanlar ve üst düzey danışmanların Covid kurallarını ihlal etmesinin toplumda ciddi güven kaybına yol açtığı ifade edildi. Bu durumun, halkın alınan tedbirlere uyma motivasyonunu düşürdüğü vurgulandı.
Boris Johnson’ın pandemi döneminde düzenlenen bir parti nedeniyle tepki çekmesi, raporda güven erozyonunun sembol vakalarından biri olarak yer buldu.
‘Tekrarlanan Hatalar’ ve En Savunmasız Grupların Göz Ardı Edilmesi
Rapor, hükümetin pandemi sürecindeki başlıca başarısızlıklarını maddeler halinde ortaya koydu:
- İkinci dalga sırasında daha sert kısıtlamalara ihtiyaç duyulduğu açıkladığı halde, hükümet net bir strateji geliştiremedi. İlk dönemdeki hatalar ikinci dalgada yeniden yaşandı.
- Siyasetçilerin ve danışmanların kural ihlalleri, toplumun güvenini zedeledi. Bu durum, tedbirlere uyma oranını düşürdü.
- Yaşlılar, engelliler ve etnik azınlıklar gibi hassas gruplar üzerindeki etkiler yeterince hesaba katılmadı.
- Çocuklara ve eğitime gereken öncelik verilmedi.
Salgının resmi olarak “pandemi” ilan edildiği dönemde Birleşik Krallık, Avrupa’nın en yüksek can kayıplarından birini yaşadı. Raporda, bu tabloya giden süreçte gecikmiş karar mekanizmalarının belirleyici rol oynadığı belirtiliyor.
