Çin merkezli otomobil üreticisi BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında 8 Temmuz 2024 tarihinde imzalanan protokol, markanın Türkiye satış verileri ve yatırım takvimiyle gündeme geldi. Anlaşma uyarınca Manisa’da 1 milyar dolar yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli tesis kuracağını beyan eden şirketin, tesis inşaatına başlamadığı bildirildi.
İthalat kotasının dolması satış rakamlarını etkiledi
Yatırım süreci tamamlanana kadar BYD’ye tanınan indirimli araç ithalat kotasının sona erdiği belirtildi. Bakanlığın, yatırım taahhütlerinin gerçekleşmemesi gerekçesiyle yeni kota tanımlamadığı ifade edildi. Gazeteci Fatih Altaylı'nın kaleme aldığı yazısında, markanın şubat ayı satış verilerinde gerileme yaşandığını ve ilk 20 marka arasına giremediğini aktardı. Bu durumun, vergi avantajlı araç arzının durmasından kaynaklandığı kaydedildi.
1 milyar dolarlık müeyyide gündemde
Yatırım teşvik mevzuatı çerçevesinde, taahhüt edilen projelerin öngörülen sürede tamamlanmaması durumunda uygulanacak yaptırımlar bulunuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, şubat ayında yaptığı açıklamada, yatırımın tamamlanmaması halinde mevzuat hükümlerinin ve teminat mekanizmalarının işletileceğini bildirmişti. İddialara göre, bu kapsamda BYD’ye yatırım tutarı olan 1 milyar dolar seviyesinde bir ceza kesilmesi ihtimali üzerinde duruluyor.
Yatırımın Macaristan’a kayma ihtimali
Şirket yetkililerinin, yatırımın gecikme nedeni olarak Çin hükümetinin onay sürecini işaret ettiği öne sürüldü. Protokolde yer alan sürenin dolmasına karşın inşaat faaliyetinin başlamaması, projenin iptal edilebileceği veya Macaristan’daki tesislere kaydırılabileceği tartışmalarını beraberinde getirdi. Bakanlık birimlerinin, teşvik sistemine dair izleme ve denetim çalışmalarını sürdürdüğü aktarıldı.
