27-28 Ağustos tarihlerinde gerçekleşecek olan maksimum parçalı ay tutulması sırasında, Dünya’nın karanlık umbra gölgesi Ay’ın yüzeyinin yüzde 96’sını kaplayacak. Bu durum, neredeyse tam bir tutulma deneyimi sunacak. Avrupalılar, 28 Ağustos Cuma sabahı gün doğumundan hemen önce, derin bir parçalı ay tutulmasını izleme fırsatına sahip olacaklar.
Parçalı ay tutulması, Güneş tutulmasından yaklaşık iki hafta önce ya da sonra meydana gelir. Dolayısıyla bu tutulma, bu ayın başında gerçekleşen tam Güneş tutulmasının ardından geliyor. Parçalı bir tutulma esnasında Güneş, Dünya ve Ay mükemmel bir hizalanma göstermez; bu nedenle Dolunay, Dünya’nın uzaydaki gölgesinin yalnızca bir kısmından geçer. Gölge büyüyüp gerilse de Ay’ı tamamen kaplamaz ve bu durum, nadir bir göksel olayın ortaya çıkmasına neden olur.
Ay'ın Renk Değişimi Neden Oluyor?
Cuma gecesi, gökyüzünde Kuzey Amerika’nın en büyük balığı olan Dolunay, yani 'Sturgeon Moon' (Turna balığı Dolunayı) belirecek. Ay, Dünya’nın karanlık iç gölgesinin yüzde 96,2’siyle örtüldüğünde pas rengi kırmızıya dönebilir. Timeanddate’e göre, bu renk değişimi Dünya’dan kaynaklanıyor. Dünya’nın uzaydaki gölgesinin kenarı, gezegenimizi saran atmosferden süzülen gün ışığının oluşturduğu kırmızımsı bir parıltıya sahip. Bu tutulmayı güvenle izlemek için özel gözlüklere ihtiyaç duyulmayacak.
Parçalı ay tutulması sırasında Ay’a çıplak gözle bakmak tamamen güvenlidir. Eğer elinizde dürbün veya teleskop varsa, tutulma gölgesini çok daha net bir şekilde görebilirsiniz. Ancak tutulmanın en iyi nereden izlenebileceği, konum ve hava durumu gibi faktörlere bağlıdır. Batıya dönük ve bulut örtüsünün en az olduğu yerler, en etkileyici manzarayı sunacaktır. Eğer tutulmayı çıplak gözle izleyemeyecekseniz, timeanddate’in canlı yayınıyla YouTube üzerinden takip edebilirsiniz.
Parçalı Ay Tutulması: İspanya'da Nereden İzlenebilir?
İspanya, Güneş tutulmasında olduğu gibi, en iyi manzarayı sunacak olan yerlerden biridir. Parçalı ay tutulması, gökyüzü açık ve bulutsuz olduğu sürece İber Yarımadası’nın tamamından, Balear Adaları’ndan, Kanarya Adaları’ndan, Ceuta ve Melilla’dan gözlemlenebilecek. Tutulmanın görülebileceği zaman dilimi ise bölgelere göre değişiklik gösterecek. İspanya’nın orta ve doğu kesimlerinde, Balear Adaları’nda ve Melilla’da Ay, parçalı tutulma tamamlanmadan önce batacak; ülkenin geri kalanında, Kanarya Adaları ve Ceuta dahil, tutulmanın tüm sürecini takip etmek mümkün olacak.
Ay, İspanya’da 27 Ağustos’ta saat 21.01’de doğacak ve 28 Ağustos’ta 07.47’de batacak. Tutulmanın parçalı evresi 04.34’te başlayıp 07.52’de sona erecek; Kanarya Adaları’nda ise bu saatler bir saat önce gerçekleşecek. Tutulmanın doruk noktası, yani Dünya’nın gölgesinin Ay’ı en büyük oranda örttüğü an, güneş doğmadan hemen önce, yaklaşık 06.12’de yaşanacak.
Parçalı Ay Tutulması: İtalya'da Nereden İzlenebilir?
Mevcut hava tahminlerine göre, İtalya’nın bazı büyük şehirleri, tutulmayı izlemek için en iyi koşullara sahip olacak. Napoli, Roma ve Venedik’te bulutluluk oranı düşük öngörülüyor; bu da Ay’ın yüzde 93’ünün kararmış halde görülebileceği anlamına geliyor. Bologna, Torino ve Cenova ile Milano da tutulmayı izlemek için uygun seçenekler arasında yer alıyor, ancak bu kentlerde yoğun bulut bekleniyor. İtalya’da parçalı tutulma 03.23’te başlayacak, en yüksek örtülme 06.12’de yaşanacak ve 09.01’de sona erecek.
Parçalı Ay Tutulması: Fransa'da Nereden İzlenebilir?
Güncel hava tahminleri, Cuma sabahı Fransa’nın büyük bölümünde çok bulut ve yer yer yağmur beklendiğini gösteriyor; bu durum ülkeyi gözlem için pek elverişli kılmıyor. Ay, Dünya’nın gölgesine yaklaşık 03.20’den itibaren girmeye başlayacak ve renk değişimi 04.34 civarında fark edilmeye başlanacak. Tutulmanın zirve noktası ise yaklaşık 06.13’te yaşanacak. Ancak bu saatte Ay ufkun yalnızca 8° kadar üzerinde olacak ve sabah güneşi görüşü zorlaştırabilir. Marsilya ve Strasbourg, bulut örtüsünün düşük olması beklendiği için tutulmayı görme açısından en iyi şansa sahip kentler olarak öne çıkıyor.
Parçalı Ay Tutulması: Portekiz'de Nereden İzlenebilir?
Portekiz’de tutulmayı en başından yakalamak isteyenleri oldukça erken bir mesai bekliyor; parçalı ay tutulması yerel saatle 02.23’te başlayıp 08.01’de sona erecek. Lizbon ve Amadora, gökyüzünün en açık olacağı tahmin edilen yerler arasında yer alıyor. Braga ve Coimbra’da da iyi bir izleme şansı bulunuyor.
Parçalı Ay Tutulması: Almanya'da Nereden İzlenebilir?
Almanya’da tutulma, merkezi Avrupa Yaz Saati dilimindeki diğer ülkelerde olduğu gibi 06.13’te en iyi evresine ulaşacak. Bu an, ülkenin doğusunda Ay’ın batıp Güneş’in doğmasından sonrasına denk geliyor. Tutulma 04.33’te başlayacak. Ancak ülkenin en batı kesimlerinde Güneş ve Ay’ın doğuş ve batış saatleri yarım saatten biraz fazla geciktiği için, tutulmanın daha büyük bir bölümü görülebilecek. Haus der Astronomie’ye göre, Ay’ın Dünya’nın karanlık iç gölgesinden çıkışı olan 07.53, Almanya’dan bakıldığında Güneş doğduktan ve Ay battıktan çok sonra gerçekleşecek.
