Yaşanan depremlerin ardından, sarsıntıların sona erdiği ve tehlikenin geçtiği düşünülse de, birçok birey oturduğu yerde ya da yattığı pozisyonda hâlâ sallandığını hissetmektedir. Bu durum, 'hayalet deprem' olarak adlandırılan bir fenomenin sonucudur ve panik yapmadan önce bu hissin kaynağına inmek önemlidir.
Hayalet Deprem Sendromu Nedir?
Tıpta 'Hayalet Deprem Sendromu' veya 'Deprem Vertigosu' olarak bilinen bu yanılsama, beynin bir savunma mekanizması olarak ortaya çıkmaktadır. Sarsıntı sona ermiş olsa bile, birçok kişi koltukta otururken ya da yatağında yatarken kendini hâlâ sallanıyormuş gibi hissetmektedir. Bu durum, psikolojik bir zayıflıktan değil, tamamen fiziksel ve nörolojik bir gerçeklikten kaynaklanmaktadır.
Hayalet deprem sendromu, beynin kriz anında aşırı tetikte olma halinin bir sonucudur. Sarsıntının bitmesiyle birlikte, zemin durulmuş olsa da, beyin hâlâ yüksek bir alarm durumunda kalmaktadır. Bu durum, bireylerin kendilerini güvende hissetmelerini zorlaştırmaktadır.
Hayalet Deprem Sendromu Neden Oluşur?
Büyük bir sarsıntı yaşandığında, vücudun denge merkezi olan iç kulak sıvıları hareket ederken, beynimiz de hayatta kalma alarmı vermektedir. Depremin sona ermesine rağmen, yoğun adrenalin ve stres nedeniyle beyin, 'savunma kalkanlarını' hemen indirmemektedir. Aşırı tetikte olan sinir sistemi, normalde fark edilmeyen kalp atışlarını, kan basıncını veya dışarıdan gelen küçük titreşimleri bile 'deprem oluyor' şeklinde yanlış yorumlamaktadır.
Kısacası, sallanan yer kabuğu değil, tamamen stres ve kaygıdan kaynaklanan bir yanılsamadır. Bu durumdan kurtulmak, sinir sistemini 'güvendeyiz' mesajına ikna etmekle mümkün olmaktadır.
Bu Hissin Üstesinden Nasıl Gelinir?
Hayalet sallantılardan kurtulmanın en etkili yollarından biri, mantığı devreye sokmaktır. Bunun için masanın ya da sehpanın üzerine yarısına kadar su dolu bir cam bardak koymak faydalı olabilir. Sallandığınızı hissettiğiniz an, bardağa bakmak, suyun durgun olduğunu görmek, beyninize 'güvendeyim' sinyali göndererek sahte sallantı hissini ortadan kaldıracaktır.
Ayrıca, beyin sürekli olarak deprem videoları ve panik yaratan içerikler izlediğinde tehlikenin devam ettiğine inanır. Bu nedenle, akşam saatlerinde sosyal medyadaki felaket haberlerini takip etmeyi bırakmak ve dikkati daha sakinleştirici aktivitelere yönlendirmek, deprem vertigosunu büyük ölçüde azaltacaktır.
Önemli bir uyarı olarak, hayalet deprem sendromu genellikle kısa süreli ve strese bağlı bir durumdur. Ancak, şikayetlerinizin uzun süre devam etmesi durumunda, iç kulak hastalıkları veya nörolojik farklı bir fizyolojik sorunun habercisi olabilir. Devam eden baş dönmesi ve denge kayıplarında mutlaka bir uzman hekime başvurulması önerilmektedir.
