2025’in “Aile Yılı” olarak ilan edilmesinin ardından çalışan anne ve babaların sosyal haklarında geniş kapsamlı değişiklikler gündeme gelirken, annelik ve babalık izinlerinin süresine ilişkin beklentiler her geçen gün artıyor. Çalışan ebeveynler, doğum izinlerine dair yeni düzenlemeleri yakından takip ediyor. “Annelik izni kaç gün olacak, babalık izni uzuyor mu, doğum sonrası izin süresi ne kadar?” soruları gündemin en sıcak başlıkları arasında yer alıyor.
Doğum İzinleri Değişiyor
Mevcut uygulamada kadın çalışanlar, doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta ücretli izin kullanıyor. Yeni yasal düzenleme yürürlüğe girerse, bu süreye 4 hafta daha eklenerek toplam sürenin 20 ya da 24 haftaya çıkması bekleniyor.
Hükümetin çalışmalarında sona yaklaştığı belirtilirken, NTV’nin aktardığı bilgilere göre mevzuatta yer alan “anne” kelimesinin “ebeveyn” olarak değiştirilmesi planlanıyor. Böylece doğum öncesi doktor onayıyla sonraya aktarılabilen izin, gerekirse baba tarafından da kullanılabilecek. Ayrıca, doğum sonrası babaya verilen 5 günlük izin de 10 güne çıkarılacak.
işçi ve memur anneler arasındaki fark kalkacak
Düzenlemenin hedeflerinden biri de işçi ve memur anneler arasındaki hak farklılıklarını gidermek. Mevcut sistemde işçi anneler, bebek bir yaşına gelene kadar günlük 1,5 saat süt izni alabiliyor. Memur statüsündeki çalışanlar ise ilk 6 ayda 3 saat, sonraki 6 ayda ise 1,5 saat emzirme izni hakkına sahip. Yeni yasal değişiklikle bu farkın ortadan kaldırılması bekleniyor.
Mevzuattaki Mevcut Haklar
4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesine göre kadın işçilerin ücretli analık hali izni toplam 16 hafta olarak uygulanıyor. Bunun yanında özel sektörde çalışan kadınlar, ücretli iznin ardından 6 aya kadar ücretsiz doğum izni hakkından yararlanabiliyor. Çocuk bir yaşına gelene kadar kullanılan günlük 1,5 saatlik emzirme izni ise çalışma süresinden sayılıyor.
Ayrıca çalışan anneler için yarım çalışma modeli de bulunuyor. İlk doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, üçüncü doğumda 180 gün yarı zamanlı çalışma imkanı sağlanıyor ve devlet bu süreçte ebeveyne yarım çalışma ödeneği veriyor. Anne veya baba, çocuk ilkokula başlayana kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabiliyor.
Özel sektörde işçi statüsünde çalışan babalar için babalık izni 5 gün olarak düzenlenmişken, kamu çalışanlarında bu süre 10 gün. Yeni düzenlemeyle özel sektör babalık izinlerinin de iki katına çıkarılması hedefleniyor.
Düzenlemenin genel çerçevesinde çalışan ebeveynlerin aile yaşamını destekleyen bir yapının oluşturulması ve çocuk bakımında ortak sorumluluğun artırılması bulunuyor. Annelik ve babalık izni sürelerinin yeniden düzenlenmesi, hem aile yaşamını hem de çalışma hayatını doğrudan etkileyen en kritik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Taslağın Meclis sürecinin ne zaman tamamlanacağı merak konusu olmaya devam ediyor. Hükümet cephesinden resmi bir tarih açıklanmasa da, kamuoyuna yansıyan bilgilere göre:
Düzenlemenin 2025 yılı içinde Meclis gündemine taşınması bekleniyor. Kabul edilmesi hâlinde ise uygulamanın 2026 başı itibarıyla yürürlüğe girebileceği değerlendiriliyor. Henüz kesinleşmiş bir takvim olmasa da, tasarının teknik hazırlıkları ve sosyal taraflarla yapılan görüşmelerin sürdüğü ifade ediliyor.
ebeveynlerin gözü meclis'te
Çalışan anneler, anne adayları, babalar ve baba adayları ise düzenlemenin artık bir an önce hayata geçmesini istiyor. Günün büyük kısmını işte geçiren ebeveynler, özellikle doğumdan sonraki ilk aylarda çocuk bakımının ne kadar zorlayıcı olduğunu anlatarak mevcut izin sürelerinin yetersiz kaldığını söylüyor. Birçok kişi, bu düzenlemenin gecikmeden yürürlüğe girmesinin binlerce ailenin hayatını doğrudan etkileyeceğine dikkat çekiyor.
