Türkiye’de gıda fiyatlarındaki durdurulamayan yükseliş, mutfaktaki yangını her geçen gün büyütürken, CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı’dan dikkat çeken bir karşılaştırma geldi. Savaştaki İran’da bir süpermarket ile Türkiye’deki pazar fiyatlarını kıyaslayan Salıcı, Türkiye’nin tarım arazisi varlığı bakımından çok daha avantajlı olmasına rağmen temel gıda ürünlerine neden daha pahalıya ulaştığını gözler önüne serdi.
Türkiye ve İran Arasındaki Fiyat Farkları Neler?
CHP İstanbul Milletvekili ve TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi Oğuz Kaan Salıcı, sosyal medya hesabından İran’ın Tebriz kentindeki bir süpermarket görüntüsünü paylaşarak Türkiye ile İran arasındaki gıda fiyatlarını karşılaştırdı. Paylaşımında, bazı temel gıda ürünlerinde Türkiye’deki fiyatların İran’a göre daha yüksek olduğunu ifade etti.
Salıcı’nın paylaşımında yer verdiği verilere göre, Türkiye’deki fiyatlar ile İran’daki fiyatlar arasında önemli farklar bulunmaktadır. Örneğin, dolma biberin Türkiye’deki fiyatı 155 TL iken, İran’da bu fiyat 33 TL olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde, sivri biberin Türkiye’deki fiyatı 169 TL, İran’da ise 27 TL olarak görülmektedir.
Enflasyon Oranları ve Alım Gücü Karşılaştırması
Paylaşımda İran’da gıda enflasyonunun yüzde 57,9, Türkiye’de ise TÜİK verilerine göre yüzde 32,3 seviyesinde olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca domates fiyatı üzerinden yapılan hesaplamalarda iki ülke arasındaki fiyat artışlarının etkisine dikkat çekilmiştir. Asgari ücret karşılaştırmasına göre İran’da 120 dolar, Türkiye’de ise 625 dolar seviyesinde olduğu belirtilirken, alım gücü üzerinden domates tüketim miktarına ilişkin karşılaştırmalar da yapılmıştır.
Bu durum, iki ülke arasındaki ekonomik koşulların ne denli farklı olduğunu gözler önüne sermektedir. Türkiye’deki yüksek gıda fiyatlarının, alım gücüne oranla daha fazla yük oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Tarım Yapısı ve Üretim Koşulları Üzerine Değerlendirme
Paylaşımda Türkiye ve İran’ın tarım yapısı da karşılaştırılmıştır. İran’da ekilebilir arazi oranının yüzde 9, Türkiye’de ise yüzde 26 olduğu ifade edilmiştir. Buna rağmen bazı ürünlerde Türkiye’de fiyatların daha yüksek olduğu vurgulanmıştır. Salıcı, fiyat farklarının nedenine ilişkin değerlendirmesinde jeopolitik krizlerin tek başına açıklayıcı olmadığını belirtmiş, ekonomik politikaların etkisine dikkat çekmiştir.
Türkiye’deki fiyat artışlarının yönetim tercihleriyle bağlantılı olduğu ifade edilmiştir. Bu durum, gıda fiyatlarının artışındaki temel nedenlerin daha derin ekonomik ve politik faktörlere dayandığını göstermektedir.
