Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında İstanbul'da kentsel dönüşüm çalışmaları 2023 yılı Nisan ayında başlatılmıştır. Bu proje, riskli yapıların dönüşümünü sağlamak amacıyla önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
Proje sürecinin başlamasıyla birlikte, 19 Eylül itibarıyla hak sahibi sayısı 27 bin 613'e ulaşmıştır. Bu görüşmeler sonucunda, riskli yapıların dönüşümü için toplamda 284 bin 272 bağımsız bölüme ilişkin ön başvuru alınmıştır. Bu durum, İstanbul'da kentsel dönüşüm sürecine olan ilginin ne denli yüksek olduğunu göstermektedir.
Finansman Desteği Neleri Kapsıyor?
Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen proje kapsamında, dönüşüm sürecine dahil olmak isteyen hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar finansman sağlanmaktadır. Bu finansman desteği, ilk 12 ay geri ödemesiz dönem, 180 aya kadar vade ve yüzde 0,69 faiz oranı ile sunulmaktadır. Böylece vatandaşların kentsel dönüşüm süreçlerine katılımı kolaylaştırılmakta ve finansmana erişim artırılmaktadır.
Projenin temel hedeflerinden biri, riskli yapıların yenilenmesi ile afetlere daha dayanıklı yerleşim alanları oluşturulmasıdır. Bu bağlamda, uygun koşullu finansmanın sağlanması, vatandaşların dönüşüm süreçlerine katılımını teşvik etmektedir.
İstanbul'da En Fazla Ön Başvuru Hangi İlçelerden Geldi?
İADŞP kapsamında İstanbul'da en fazla ön başvuru alınan 15 ilçede toplam başvuru sayısı 21 bin 956 olarak kaydedilmiştir. Bu başvurular, 235 bin 157 bağımsız bölümü kapsamaktadır. İlçe bazında, Bakırköy 2 bin 653 başvuru ile 20 bin 273 bağımsız bölüme, Bahçelievler 2 bin 598 başvuru ile 19 bin 846 bağımsız bölüme, Kadıköy 2 bin 591 başvuru ile 23 bin 793 bağımsız bölüme, Kartal ise 2 bin 393 başvuru ile 41 bin 107 bağımsız bölüme ilişkin olmuştur.
Küçükçekmece, Üsküdar, Pendik ve Ümraniye gibi diğer ilçelerde de önemli sayıda başvuru yapılmıştır. Örneğin, Küçükçekmece'de 1788 başvuru 23 bin 766 bağımsız bölümü, Üsküdar'da 1459 başvuru 13 bin 503 bağımsız bölümü, Pendik'te 1306 başvuru 5 bin 914 bağımsız bölümü, Ümraniye'de ise 1230 başvuru 8 bin 393 bağımsız bölümü kapsamaktadır.
Başvuruların Değerlendirilmesi ve Süreç
İstanbul'da yaklaşık 6 aylık dönemde alınan ön başvurular, kentsel dönüşüm finansmanına yönelik talebin boyutunu ortaya koymaktadır. Değerlendirme sürecinde bulunan ön başvurular, uygunluk kontrollerinin tamamlanmasının ardından kesinleştirilecektir. Bu nedenle, 284 bin 272 bağımsız bölüme ilişkin rakam, kesinleşmiş kredi veya dönüşüm sayısını değil, proje kapsamında alınan ön başvuruları ifade etmektedir.
İADŞP, Türkiye'de dönüşümde öncelik arz eden 6 şehirde riskli yapıların yenilenmesine yönelik finansman desteği sağlamaktadır. Proje, vatandaşların doğrudan dönüşüm süreçlerine katılımını kolaylaştırmayı ve finansmana erişilebilirliği artırmayı amaçlamaktadır. İstanbul'da Nisan 2026'da çalışmalarla birlikte ön başvuru süreci de başlamıştır. Projenin diğer uygulama illerine ilişkin bilgiler, ilgili başvuru ve değerlendirme süreçleri kapsamında yürütülmektedir.
