Araştırmalar, sabah ilk lokmanın saatinin sağlık üzerindeki etkilerini merak edenler için önemli bulgular sunmaktadır. 31 binden fazla yetişkinin verileri üzerinden yapılan bu çalışmada, öğünlerin gün içindeki zamanlamasıyla ilgili dikkat çekici sonuçlar elde edilmiştir.
Bu araştırmada, sabah 04.00'ten sonra tüketilen ilk kalorili yiyecek veya içecek 'ilk öğün' olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, araştırmada kullanılan ilk öğün kavramı geleneksel anlamda yapılan kahvaltıyı ifade etmemektedir. Çalışmada, 1999-2018 yılları arasında gerçekleştirilen Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması'nın (NHANES) verileri kullanılmıştır.
Kahvaltı Saatinin Ölüm Riski Üzerindeki Etkisi Nedir?
Araştırmada, ilk öğünün tüketildiği saat ile ölüm riski arasında dikkat çekici bir ilişki gözlemlenmiştir. İlk öğününü 07.00-08.00 saatleri arasında tüketen bireylerle karşılaştırıldığında, ilk öğününü 08.00-10.00 arasında tüketenlerin herhangi bir nedenden hayatını kaybetme riskinin yüzde 10 daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İlk öğünün 10.00-12.00 saatleri arasında tüketilmesi durumunda bu fark yüzde 19'a, 12.00'den sonra tüketilmesi durumunda ise yüzde 29'a çıkmaktadır.
Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerde de benzer bir tablo ortaya çıkmıştır. İlk öğününü öğlen 12.00'den sonra tüketen kişilerin, ilk öğününü 07.00-08.00 arasında yiyenlere kıyasla kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetme riskinin yüzde 46 daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Akşam Yemeği Saatinin Etkileri Nelerdir?
Araştırmanın son öğün saatlerine ilişkin sonuçları, ilk öğünden farklı bir tablo ortaya koymaktadır. Son öğününü 19.00-20.00 arasında tüketenlerle karşılaştırıldığında, 19.00'dan önce son öğününü yiyenlerin herhangi bir nedenden ölüm riskinin yüzde 13 daha yüksek olduğu görülmüştür. Gece yarısından sonra yemek yiyenlerde ise bu oran yüzde 27'ye çıkmaktadır.
Araştırmanın modellemesinde en düşük risk yaklaşık 20.00 civarında gözlemlenmiştir. Ancak bu sonucun 19.00-20.00 saatlerinin herkes için ideal akşam yemeği saati olduğu anlamına gelmediği, vücudun biyolojik ritmi ve metabolizmasıyla uyumsuzluk oluşturabileceği belirtilmiştir.
Yeme Süresinin Sağlık Üzerindeki Rolü Nedir?
Gün içerisinde yemek yenilen toplam süreyi de inceleyen araştırmacılar, ilk öğünün saati dikkate alındığında, yeme penceresinin uzunluğu ile ölüm riski arasında tutarlı bir ilişki bulunmadığını belirtmişlerdir. Öğün saatlerinin vücudun biyolojik ritmi açısından önemli sinyaller taşıdığı ifade edilmektedir. Günün daha geç saatlerinde ilk öğünün tüketilmesi veya gece geç saatlerde yemek yenmesi, yağ ve glikoz metabolizmasında değişiklikler gibi bazı metabolik süreçlerle ilişkili olabilmektedir.
Ayrıca, geç yemek yemenin sağlık sorunlarının nedeni değil, sonucu olabileceği de vurgulanmıştır. Düzensiz uyku, vardiyalı çalışma, mevcut hastalıklar veya sosyoekonomik koşullar, kişinin öğünlerini daha geç saatlere kaydırmasına neden olabilmektedir. Daha önce yaşlı yetişkinler üzerinde yapılan araştırmalarda da sağlık sorunları arttıkça kahvaltı saatinin daha geçe kaydığı görülmüştür.
