Marmara Denizi kıyılarında son günlerde sayısı hızla artan pusula denizanası için uzmanlardan peş peşe uyarılar geliyor. Akademisyen Prof. Dr. Mustafa Sarı, zehirli dokunaçlara sahip bu türün özellikle kıyıya vurmuş halde bile tehlikeli olabileceğini belirterek vatandaşlara “kesinlikle dokunmayın” çağrısı yaptı.
Pusula denizanasının yayılımı neden artıyor?
Marmara Denizi’nde son haftalarda daha sık görülmeye başlayan pusula denizanası (Chrysaora hysoscella), kıyı bölgelerinde endişe oluşturdu. Özellikle İstanbul, Tekirdağ, Balıkesir ve Çanakkale kıyılarında görüntülenen türün yayılımındaki artış dikkat çekerken, uzmanlar deniz ekosistemindeki değişimlerin etkisine işaret ediyor.
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nden Akademisyen Prof. Dr. Mustafa Sarı, pusula denizanasının Marmara’nın doğal canlı türlerinden biri olmadığını söyledi. Türün, 2000’li yılların başında gemilerin balast sularıyla bölgeye taşındığının düşünüldüğünü belirten Sarı, son yıllarda artan deniz suyu sıcaklıklarının çoğalmayı hızlandırdığını ifade etti.
Deniz kirliliği ve iklim değişikliği etkisi
Uzmanlara göre Marmara Denizi’nde görülen denizanası yoğunluğunun arkasında birden fazla neden bulunuyor. Deniz kirliliği, iklim değişikliği kaynaklı sıcaklık artışı ve denizanasıyla beslenen büyük balıkların azalması, bu türlerin kontrolsüz şekilde yayılmasına neden oluyor. Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara’daki ekolojik baskının sürmesi halinde önümüzdeki yıllarda yalnızca pusula denizanasının değil, farklı denizanası türlerinin de daha yoğun görülebileceğini söyledi.
Bu durum, deniz ekosisteminin dengesini bozarak, hem deniz canlıları hem de insan sağlığı açısından riskler oluşturabilir.
Temas halinde dikkat edilmesi gerekenler
Uzmanların en dikkat çekici uyarısı ise doğrudan temas konusunda oldu. Görünüşü nedeniyle birçok kişinin zararsız sandığı pusula denizanasının dokunaçlarında zehirli hücreler bulunduğu belirtiliyor. Prof. Dr. Sarı, denizde ya da sahilde görülen denizanalarına çıplak elle temas edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Temas halinde ciltte yanma, kızarıklık, kaşıntı ve su toplaması gibi etkiler görülebileceği ifade edildi. Özellikle çocukların ve hassas cilde sahip kişilerin kıyılarda dikkatli olması gerektiği belirtiliyor. Uzmanlara göre pusula denizanasına temas edilmesi durumunda ilk müdahale büyük önem taşıyor.
Etkilenen bölgenin tatlı su yerine deniz suyuyla temizlenmesi öneriliyor. Ciltte kalan zehirli hücrelerin ise sert ve düz bir cisim yardımıyla dikkatlice uzaklaştırılması gerektiği belirtiliyor. Ağrı ve tahrişi azaltmak için bazı kremler kullanılabileceği ifade edilirken, şikayetlerin sürmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması tavsiye ediliyor.
