Mehmet Ali Ağca, Türkiye’de 1970’lerde işlenen siyasi cinayetler ve uluslararası boyuta taşınan Papa II. Ioannes Paulus’a suikast girişimiyle adını tarihe kazıyan en tartışmalı figürlerden biri oldu. 1958’de Malatya’da doğan Ağca, gençlik yıllarından itibaren farklı ideolojik yapılar ve yeraltı faaliyetleriyle anıldı. Abdi İpekçi’nin öldürülmesiyle başlayan süreç, Bulgaristan’a firarı, Vatikan’da papa suikastı girişimi ve ardından gelen tutukluluk yıllarıyla dünya çapında gündem yarattı. Ağca’nın siyasi bağlantıları, dini yönelimindeki değişim ve sonraki yıllarda Vatikan’a yaptığı ziyaretler ise bugün hâlâ tartışılmaya devam ediyor.
Mehmet Ali Ağca kimdir?
Mehmet Ali Ağca, 9 Ocak 1958’de Malatya’nın Güzelyurt Mahallesi’nde dünyaya geldi. Çocukluk döneminin bir bölümünü Malatya’da geçiren Ağca, daha sonra ailesiyle birlikte İstanbul’a taşındı. Lise eğitimini tamamlamasının ardından İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde öğrenim gördü. Üniversite yıllarında çeşitli ideolojik yapılarla temas kuran Ağca, Türkiye ve Bulgaristan arasında kaçakçılık faaliyetlerinde bulundu. Kendi anlatımına göre Suriye’de kısa süreli silah ve terör eğitimi aldığını iddia etti ancak bu açıklama Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) tarafından reddedildi.
Abdi İpekçi Suikastı
1 Şubat 1979’da Milliyet gazetesi Genel Yayın Yönetmeni ve başyazarı Abdi İpekçi, İstanbul’da düzenlenen silahlı saldırıda hayatını kaybetti. Yapılan soruşturmada suikastın tetikçisi olarak Mehmet Ali Ağca yakalandı. Olaydan yaklaşık beş ay sonra, 25 Haziran 1979’da Maltepe Askerî Cezaevi’ne kondu. Suikastın nedeni hâlâ tartışma konusu olsa da bazı iddialar, İpekçi’nin Türkiye’ye yönelik silah kaçakçılığını araştırması nedeniyle hedef alınmış olabileceğini öne sürüyor. Cezaevinde altı ay kaldıktan sonra Ağca, Abdullah Çatlı ve iddiaya göre birkaç suç ortaklarının yardımıyla firar etti ve sahte pasaportla Bulgaristan’a kaçtı. Bu kaçışın ardından Türkiye’de gıyabında ölüm cezası verildi.
Vatikan’daki Suikast Girişimi
Ağca, 13 Mayıs 1981’de Vatikan’da Papa II. Ioannes Paulus’a suikast girişiminde bulundu. Aziz Petrus Meydanı’nda halkı selamlayan Papa’ya ateş açan Ağca’nın kurşunları, Papa’nın bağırsağına ve sol eline isabet etti. Olay yerindeki kalabalık ve güvenlik görevlileri tarafından anında yakalanan Ağca’nın saldırısı dünya genelinde büyük yankı uyandırdı.
İtalya’da yargılanan Ağca, ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Cezaevinde bulunduğu dönemde Papa, Ağca’yı affettiğini açıkladı ve 1983 yılında kendisiyle özel bir görüşme gerçekleştirdi. Papa’nın aileyle kurduğu temas yıllar boyunca devam etti. Ağca, hapiste bulunduğu süre zarfında Hristiyanlığı seçtiğini ve İslam’dan ayrıldığını ilan etti.
Türkiye’ye İade Süreci ve Tahliyesi
2000 yılında İtalya tarafından affedilen Ağca, Türkiye’ye iade edildi. Türkiye’de Abdi İpekçi suikastı ve 1970’lerde işlenen bazı soygun suçları sebebiyle yeniden cezaevine girdi. Yerel mahkeme süreçlerinin ardından cezaların hesaplanmasıyla 18 Ocak 2010’da tahliye edildi.
Serbest kaldıktan sonra Papa II. Ioannes Paulus’un mezarını ziyaret eden Ağca, Vatikan’a beyaz güller bıraktı. Ayrıca Papa Franciscus ile görüşme talebinde bulundu ancak bu talebi kabul edilmedi. Ağca’nın Vatikan ziyaretleri ve dini yönelimindeki değişim, uzun süre medya gündeminde yer aldı.
Suikastların Arka Planına Dair İddialar
Mehmet Ali Ağca, kendisini ideolojik bağlılığı olmayan bir paralı asker olarak tanımlasa da, Ülkü Ocakları ve devlet destekli kontrgerilla yapılanmalarıyla ilişkilendirildiği yönünde iddialar bulunuyor. Hem Abdi İpekçi suikastı hem de Papa suikast girişimi, dönemin uluslararası dengeleriyle ilişkilendirilen olaylar arasında gösteriliyor. Bu iki olay, Ağca’yı dünya çapında tartışmalı bir figür haline getirdi.
Ağca, tahliyesinin ardından Katolik rahip olma isteğini dile getirdi ve Portekiz’in Fátima bölgesinde Meryem Ana’nın görüntülerinin 100. yılı etkinliklerine katılmayı planladı. 27 Aralık 2014’te yeniden Vatikan’a giderek Papa II. Ioannes Paulus’un mezarını ziyaret etti.
