Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesi feshedilen çalışanların kıdem ve ihbar tazminatlarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Bu karar, milyonlarca çalışanı doğrudan etkileme potansiyeline sahip. İş sözleşmesinin feshi sürecinde devamsızlık durumunun nasıl değerlendirileceği konusunda yeni bir çerçeve çizildi.
İşçinin İzin Talebi ve Devamsızlık Süreci Nasıldı?
Yaklaşık 19 yıldır aynı iş yerinde çalışan bir işçi, 90 günlük ücretsiz mazeret izninin ardından yeniden ücretsiz izin talebinde bulundu. Ancak işyeri yönetimi, bu talebi kabul etmediğini belirterek çalışanın belirtilen tarihte görevine başlaması gerektiğini hem sözlü hem de yazılı olarak iletti. Buna rağmen işe dönmeyen işçi hakkında 10 gün boyunca devamsızlık tutanağı düzenlendi.
İşveren, devamsızlığı gerekçe göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti ve işçiye tazminat ödemedi. İşçi, bu durumu yargıya taşıyarak kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra yıllık ücretli izin, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, yol ve yemek ücreti ile asgari geçim indirimi alacaklarının kendisine ödenmesini talep etti.
Mahkeme Süreci ve İlk Kararlar
İşveren, davacının ücretsiz izin süresinin sona ermesine rağmen 10 gün boyunca işe gelmediğini belirterek davanın reddini istedi. İş Mahkemesi, işçiye devamsızlığına ilişkin bir mazereti olup olmadığının sorulmadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesine karar verdi. Ancak mahkeme, diğer alacak kalemlerinden asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil, yol ve yemek ücreti taleplerini reddederek davayı kısmen kabul etti.
İşverenin karara itiraz etmesi üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne (BAM) taşındı. BAM, istinaf başvurusunu esastan reddetti. Bunun ardından işveren kararı temyiz ederek Yargıtay'a başvurdu.
Yargıtay'ın Değerlendirmesi ve Karar
İzleme sürecinde Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin izinli olduğu süre boyunca işyerinde bulunmasının beklenemeyeceğini, dolayısıyla işveren tarafından izin verilen dönemlerde devamsızlıktan söz edilemeyeceğini belirtti. Kararda, yıllık ücretli iznin kullanılacağı zamanı belirleme yetkisinin işverenin yönetim hakkı kapsamında olduğu hatırlatıldı. İşçinin kendi kararıyla izne ayrılamayacağına dikkat çekilen kararda, işveren tarafından izinli sayılmadığı halde yıllık iznini kullandığını ileri süren çalışanın devamsızlık yapmış kabul edileceği ifade edildi.
Yargıtay, işçinin devamsızlık yaptığının dosyadaki belgelerle sabit olduğunu değerlendirerek, işverenin haklı nedenle fesih öncesinde çalışana mazeretini sorma zorunluluğu bulunmadığına hükmetti. Kararda, işçinin iş sözleşmesinin tazminatlı şekilde sona erdirilmesini talep eden dilekçesinin de mazeretinin bulunmadığı yönünde değerlendirmeye konu edildiği belirtildi. Yargıtay, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedilmesi durumunda çalışanın kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağı sonucuna vardı.
Yüksek Mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi'nin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararını ortadan kaldırırken, ilk derece mahkemesinin kararını da bozdu. Kararın oy birliğiyle alındığı bildirildi.
