Hisseleri borsada işlem gören Mogan Enerji Yatırım Holding A.Ş.’ye bağlı şirketlerde yaşanan uygulamalar, hem çalışma hayatı hem de sermaye piyasası açısından tartışma yarattı. Enerji sektöründe örgütlü bulunan Enerji İşçileri Sendikası, holding bünyesindeki GÜRMAT Elektrik Üretim A.Ş. ve Derne Temiz Enerji Üretim A.Ş.’de toplu iş sözleşmesi (TİS) hükümlerinin ihlal edildiği ve sendikal ayrımcılık yapıldığı iddiasıyla bir dizi resmi başvuru gerçekleştirdi.
TİS İhlali, Sendikal Ayrımcılık ve SPK Süreci Gündemde
Sendika; Aydın, Tekirdağ, Kırklareli ve Muğla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerine ayrı ayrı şikâyet başvurularında bulunurken, aynı zamanda konuyu Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) gündemine de taşıdı.
Toplu İş Sözleşmesi Varken ‘Tek Taraflı Zam’ İddiası
İddiaların merkezinde, yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesine rağmen işverenin 2026 yılı ücret artış döneminde sendika ile herhangi bir ek protokol imzalamadan ve sendikaya bilgi vermeden bazı çalışanlara farklı oranlarda zam uygulaması yer alıyor.
Başvuru dilekçelerinde yer alan bilgilere göre:
• Toplu iş sözleşmesi kapsamındaki üye işçiler ile dayanışma aidatı ödeyen çalışanlara yıllık enflasyon oranında artış yapılması gerekirken,
• Sözleşme kapsamında olmayan çalışanlara da TİS hükümlerine benzer artışlar uygulandığı,
• Bazı çalışanlara daha yüksek oranlı artışlar verilerek ücret dengesizliği oluşturulduğu,
• Sendika aidatı kesilen işçilerin fiilen daha düşük artış aldığı durumların ortaya çıktığı iddia ediliyor.
Bu uygulamanın, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesinde düzenlenen “sendikal ayrımcılık yasağı” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
4 İl Müdürlüğünde Denetim Süreci
Enerji İşçileri Sendikası’nın başvuruları doğrultusunda Aydın, Tekirdağ, Kırklareli ve Muğla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüklerinde süreç başlayacak. Başvurularda, ücret artışlarının hangi hukuki dayanakla ve hangi oranlarda uygulandığının incelenmesi, TİS hükümlerinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti ve aykırılık bulunması halinde idari yaptırımların uygulanması talep edildi.
Aydın Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nün önceki bir başvuruya ilişkin cevabi yazısında, TİS uygulamaları ve sendikal ayrımcılığa ilişkin tespitlerin yapıldığı, ancak uyuşmazlığın nihai çözüm yerinin yargı olduğu ifade edilmişti.
GÜRMAT ve DERNE Çalışanlarına Sendikal Tazminatın Önünü Açan Uygulama
Hukukçulara göre, GÜRMAT Elektrik Üretim A.Ş. ve Derne Temiz Enerji Üretim A.Ş.’de yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmelerine rağmen sendikal ayrımcılık teşkil edebilecek uygulamaların varlığının yargı kararıyla kesinleşmesi hâlinde, bu durum söz konusu işyerlerinde çalışan diğer işçiler bakımından da sendikal tazminat talep etme yolunu açabilecek nitelik taşıyor. 6356 sayılı Kanun uyarınca sendikal tazminatın alt sınırının işçinin en az 12 aylık brüt ücreti olduğu dikkate alındığında, olası davaların şirketler açısından yüksek tutarlı ve zincirleme mali riskler doğurabileceği ifade ediliyor.
11 Sendikal Tazminat Davası, 1 Emsal Karar
Yaşanan gelişmeler yargıya da taşındı. Aydın’da açılmış 11 ayrı sendikal tazminat davası bulunuyor. Bu davalardan birinde ilk derece mahkemesi işçi lehine karar vererek yaklaşık 1.000.000 – 1.200.000 TL tutarında sendikal tazminata ve diğer işçilik alacaklarına hükmetti.
Söz konusu kararın, devam eden davalar açısından emsal niteliği taşıyabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca Ankara’da aidat farkı alacağına ilişkin ayrı bir dava dosyasının da sürdüğü öğrenildi.
Konu SPK Gündeminde
Sendika, süreci yalnızca iş hukuku boyutuyla sınırlı tutmadı. Halka açık bir şirket olan Mogan Enerji Yatırım Holding A.Ş. açısından doğabilecek mali riskler ve kamuyu aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde SPK’ya da başvuru yapıldı.
SPK’ya yapılan başvuruda özetle:
• TİS kapsamı dışında kalan işçilere sözleşme hükümlerinin uygulanmasının şirketleri sözleşmede öngörülmeyen mali yük altına soktuğu,
• Açılan ve açılması muhtemel sendikal tazminat davalarının zincirleme ve yüksek tutarlı mali riskler doğurabileceği,
• İş sağlığı ve güvenliği ekipmanlarının temininde aksaklıklar ile yemek hizmetlerinde hijyen sorunlarına ilişkin iddiaların şirketler açısından ilave sorumluluklar yaratabileceği
ileri sürüldü.
SPK, ilk yazısında iddialara ilişkin somut bilgi ve belgelerin sunulması halinde gerekli denetim çalışmalarının yapılacağını bildirdi. Bunun üzerine sendika; toplu iş sözleşmeleri, mahkeme kararı, diğer dava dosyalarına ilişkin bilgiler ve müfettiş raporlarını Kurul’a iletti.
Dosya hâlen SPK nezdinde inceleme aşamasında bulunuyor.
Şirket Bu Yaşananlardan Haberdar Mı?
Mogan Enerji Yatırım Holding A.Ş.’ye bağlı şirketlerde yaşanan bunca olumsuz hadiseye rağmen yetkililerin herhangi bir refleks göstermemesi akıllara “Şirket Bu Yaşananlardan Haberdar Mı?” sorusunu getiriyor. Zira Mogan Enerji Yatırım Holding A.Ş.’ye bağlı şirketlerde sendikal süreçler kurum içi avukatlar tarafından yürütülmüyor olup, bu süreçlerde özellikle bu alanda faaliyet gösteren hukuk firmalarından destek alındığı bilinen bir gerçek. Bu sebeple yaşanan bu olaylar “sorunlar halı altına mı süpürülüyor?” sorularını beraberinde getiriyor.
'Yatırımcı Riski' Tartışması
Uzmanlara göre, halka açık şirketlerde öngörülemeyen ve yüksek tutarlı tazminat riskleri, kamuyu aydınlatma yükümlülüğü kapsamında değerlendirilmesi gereken hususlar arasında yer alabiliyor. Özellikle zincirleme dava riskleri ve potansiyel idari yaptırımların, finansal tablolar ve yatırımcı beklentileri üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.
Bu çerçevede, iddiaların yalnızca bir iş hukuku ihtilafı olmadığı; aynı zamanda yatırımcıların korunması ve şeffaflık ilkesi bakımından da önem taşıdığı belirtiliyor.
Süreç Çok Boyutlu İlerliyor
Gelinen noktada;
• 4 ayrı il müdürlüğünde idari başvuru süreci,
• SPK nezdinde inceleme dosyası,
• Aydın’da 9 sendikal tazminat davası (1’i işçi lehine sonuçlanmış),
• Ankara’da aidat farkı alacağı davası
eş zamanlı olarak devam ediyor.
Enerji sektöründe faaliyet gösteren ve kamuoyunda önemli bir yatırımcı kitlesine sahip olan Mogan Enerji Yatırım Holding A.Ş. ile bağlı şirketlerdeki uygulamaların, hem çalışma hayatı hem de sermaye piyasası boyutuyla önümüzdeki dönemde daha geniş bir tartışma yaratması bekleniyor.
