Öğrenci affına ilişkin düzenlemeleri de içeren “Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kanunla birlikte öğrenciler, öğretim üyeleri, disiplin süreçleri ve yükseköğretim kurumlarının işleyişine ilişkin çeşitli değişiklikler hayata geçirildi.
Öğrencilere ek sınav ve eğitim hakkı
Düzenlemeye göre azami öğrenim süresi sonunda mezuniyet aşamasında bulunan son sınıf öğrencilerine, intörnlük eğitimi dönemi hariç olmak üzere başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak.
Teorik veya uygulamalı derslerini başarıyla tamamladığı halde uygulamalı eğitim ya da intörnlük eğitimine başlamayan, eğitimini tamamlamayan veya bu eğitimlerde başarısız olan öğrencilere de eksik eğitimlerini tamamlama imkanı sağlanacak. Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri ise ek sınav hakkından yararlanamayacak.
Öğretim üyelerinin emeklilik yaşına ilişkin düzenleme
Yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvuran ve sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan, görevlerinde kalmasında fayda görülenler sözleşmeli olarak çalışmaya devam edebilecek. Yükseköğretim kurumunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararıyla bu öğretim üyeleri, emeklilik yaş haddini doldurdukları tarihten itibaren 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak istihdam edilebilecek.
Düzenlemeyle sözleşmeli öğretim üyelerinin kadrolu olarak görev yaparken sahip oldukları özlük haklarının korunması da güvence altına alındı.
Öğrencilere ilişkin disiplin süreçleri yeniden düzenlendi
Kanunla üniversitelerdeki disiplin soruşturmalarının yürütülmesi, ifade alınması ve savunma hakkının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi. Buna göre soruşturmacı tarafından gönderilecek ifade davet yazısında öğrenci veya ilgili kişi hakkındaki iddialar açık şekilde belirtilecek. İfade için en az 7 günlük süre tanınacak.
Savunmaya davet yazısında ise isnat edilen eylem, bu eyleme karşılık gelen disiplin cezası ve savunma için verilen süre açıkça bildirilecek. İlgili kişi, savunmasını yapmadan önce soruşturma evrakını inceleyebilecek.
Akademik çalışmalarda usulsüzlüğe meslekten çıkarma cezası
Kişisel emek ve birikime dayanmayan, başkaları tarafından ücretli veya ücretsiz şekilde hazırlanan yayın ve çalışmaları atama, yükselme, unvan veya derece kazanmak amacıyla kullananlara meslekten çıkarma cezası uygulanacak.
Aynı fiilleri başkaları adına gerçekleştiren veya bu eylemlere aracılık edenler de söz konusu disiplin cezası kapsamında değerlendirilecek.
Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına, 3 yılı aşmamak üzere aylıklı izin verilebilecek.
Uluslararası antlaşmalarla kurulan üniversiteler ile Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller kapsamında yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında açılan programlarda bu süre 5 yıla kadar çıkarılabilecek.
Öğrenci affından kimler yararlanabilecek?
Kanunla, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu kanunun daha önce bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil, terör suçu ile kasten öldürme suçlarından, işkence suçundan, eziyet suçundan, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun "Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz" başlığındaki suçlar ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla belirlenen esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
Daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde bu düzenlemenin tanıdığı haklardan yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde bu madde hükümlerinden yararlanmaya engel teşkil etmeyecek.
Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu'nun "Erteleme" başlıklı hükmündeki usul ve esaslara göre yapılacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu düzenlemede belirtilen haklardan yararlandırılacak.
Öğrenci affından yararlananlara yatay geçiş imkanı
Bu düzenlemede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenecek. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenecek.
Bu düzenlemeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye YÖK yetkili olacak.
