Futbol tarihine damga vuran ve adına özel bir penaltı tekniği kazandıran Antonin Panenka, yıllar geçmesine rağmen adından söz ettirmeye devam ediyor. Modern futbolun en cesur vuruşlarından biri olarak kabul edilen “Panenka penaltısı”, yalnızca bir teknik değil, aynı zamanda futbola yön veren bir anın simgesi olarak kabul ediliyor.
Panenka penaltısı nasıl ortaya çıktı?
Panenka’nın adını ölümsüzleştiren o vuruş, ilk kez 1976 Avrupa Şampiyonası finalinde tüm dünyanın gözleri önünde kayıtlara geçti. Çekoslovakya ile Batı Almanya arasında oynanan finalde uzatma bölümü 2-2 sona erince kazananı penaltılar belirledi. Üçer penaltının ardından skor eşitken Jurkemik golü buldu, Batı Almanya’dan Uli Hoeneß ise topu üstten auta gönderdi. Kupayı getirecek olan son vuruş için topun başına geçen Antonin Panenka, tarihe geçecek o hamleyi yaptı.
Panenka, kaleci Sepp Maier’in köşeye hamle yapacağını tahmin ederek topu kalenin tam ortasına hafif bir dokunuşla gönderdi. Maier köşeye uzanırken top sakin bir şekilde ağlarla buluştu. Hem cesareti hem de zarafetiyle bu vuruş, artık tüm dünyada “Panenka penaltısı” olarak bilinmeye başladı.
Panenka penaltısının doğuşu, oyuncunun idmanlardan sonra yaptığı ekstra çalışmaların ürünüydü. Panenka, antrenman sonrası kalecilerle sık sık serbest atış ve penaltı denemeleri yapıyor, kaleciyi kandırıp topu ortaya kaldırmayı alışkanlık haline getiriyordu. Final maçında aynı cesareti göstererek futbol tarihine geçen bir an yarattı. Bu teknik yıllardır tartışma konusu olsa da, Brezilyalı efsane Pelé’nin sözleri hala hafızalarda:
“Böyle bir penaltı atmak için ya bir dâhi ya da bir deli olmak gerekir.”
Antonin Panenka kimdir?
Antonin Panenka, 2 Aralık 1948’de Prag, Çekoslovakya’da dünyaya geldi. Futbola 1958’de Bohemians Prag altyapısında başlayarak 1967–1981 yılları arasında aynı kulübün A takımında forma giydi. Orta sahada görev yapan Panenka, teknik yeteneği ve oyun zekâsıyla dikkat çekti. Bohemians Prag’da 230 maçta 76 gol kaydeden Panenka, uzun yıllar takımın en istikrarlı isimlerinden biri oldu.
1981’de Rapid Wien’e transfer olarak Avusturya kariyerine adım attı ve burada iki lig şampiyonluğu ile bir ÖFB-Cup zaferi yaşadı. Ayrıca 1985 UEFA Kupa Galipleri Kupası finalinde Everton’a karşı forma giydi. Kariyerine daha sonra VSE St. Pölten ve Avusturya alt liglerinde devam etti.
Panenka, milli takım kariyerinde ise 59 maçta 17 gole imza attı. Günümüzde, uzun yıllar formasını giydiği Bohemians Praha 1905 kulübünün başkanlığını sürdürmektedir.
Panenka penaltısı, modern futbolun en dikkat çekici tekniklerinden biri olarak kabul ediliyor. Büyük turnuvalarda ve kritik anlarda futbolcular zaman zaman bu stili denese de, Panenka’nın ilk vuruşta yarattığı etki hâlâ benzersiz. Bu penaltı, futbolun zekâ, cesaret ve yaratıcılık gerektiren bir oyun olduğunu her seferinde hatırlatıyor.
