Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında savaştan çıkışa yönelik diplomatik temasların yoğunlaştığına dair haberlerin ardından, haftanın son işlem gününde önemli bir düşüş gösterdi. Bu gelişmeler, Brent petrolün varil fiyatının yüzde 2,1 oranında gerilemesine ve Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün yaklaşık yüzde 8 değer kaybetmesine yol açtı.
Hürmüz Boğazı'nda Neler Oluyor?
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılabileceğine dair beklentiler, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmaktadır. Brent petrolün varil fiyatı, cuma günü 2,28 dolar düşüşle 104,32 dolardan kapanırken, WTI ise 2,20 dolar kayıpla 92,41 dolara geriledi. Haftalık bazda Brent'teki artış yüzde 1'in altında kalırken, WTI'daki düşüş dikkat çekici bir seviyeye ulaştı.
ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı ile ilgili müzakerelerin New York'ta devam ettiği bildirilmektedir. Müzakerecilerin, savaştan aşamalı çıkış için çeşitli seçenekleri değerlendirdiği ifade edilmektedir. Görüşmelere yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, gündemdeki plan, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması karşılığında Washington'un İran'a yönelik ekonomik ablukayı kaldırmasını içermektedir.
İran'ın Nükleer Programı Üzerine Gelişmeler
İran, nükleer program konusunda geri adım atılmayacağı mesajını vermiştir. Üst düzey bir İranlı yetkili, ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılmasını da içeren öneriyi kabul etmesi halinde bile Tahran'ın nükleer program konusunda esneklik göstermeyeceğini belirtmiştir. Bu durum, müzakerelerin seyrini etkileyebilecek önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
Petrol piyasasında bir diğer dikkat çekici gelişme ise ABD'nin dizel ihracatını yasaklama ihtimalidir. Enerji danışmanlık şirketi Ritterbusch and Associates, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yönelik diplomatik ilerleme beklentileriyle birlikte olası dizel ihracatı yasağının petrol piyasasındaki satışları desteklediğini vurgulamıştır.
Piyasa Dinamikleri ve Gelecek Beklentileri
Brent ile WTI arasındaki fiyat farkı, üst üste üçüncü günde yükselerek mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştır. ABD benzin vadeli işlemleri, cuma günü yaklaşık yüzde 4 değer kaybetmiştir. Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışı ise devam etmektedir; Kpler'ın öncü gemi takip verilerine göre, 20 Eylül'de başlayan haftada Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol miktarı 33,7 milyon varil olarak kaydedilmiştir.
İran savaşının başlamasından önce, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin Hürmüz Boğazı üzerinden taşındığı bilinmektedir. Ancak Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları, petrol arzına ilişkin riskleri gündemde tutmaktadır. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın askeri yetkililerinin saldırılar karşısında Riyad'a sağlanabilecek desteği görüşmesi beklenmektedir.
Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin gelişmeler de petrol piyasasında dikkatle izlenmektedir. Rusya'daki Novoşahtinsk petrol rafinerisinin İHA saldırısında hasar görmesinin ardından faaliyetlerini geçici olarak durdurduğu bildirilmektedir. ABD'nin Birleşik Arap Emirlikleri'nde Ukrayna ve Rusya'nın da katılacağı üçlü bir toplantı önerdiği belirtilmektedir. Olası bir anlaşmanın, dünyanın önemli petrol üreticilerinden Rusya'nın enerji ihracatını artırmasına imkan verebileceği değerlendirilmektedir.
