Petrol fiyatları, yatırımcıların geçen haftaki yükselişin ardından kâr satışına yönelmesiyle pazartesi günü varil başına 1 doların üzerinde geriledi. Piyasalar, Ortadoğu ve Ukrayna'daki çatışmaları, ABD'nin Rusya ihracatına yönelik bazı yaptırım ve tarifelerde sağladığı muafiyetlerin etkilerini yakından izliyor.
Fiyatların Düşüşü ve Piyasa Tepkileri
Brent petrolün vadeli varil fiyatı, ABD saatiyle 10.27 itibarıyla 1,72 dolar veya yüzde 1,6 düşüşle 108,14 dolara geriledi. Brent petrol, cuma günü 19 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesinden kapanmıştı. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 87 sent veya yüzde 0,86 düşüşle 100,54 dolardan işlem gördü. WTI, geçen haftanın son işlem gününde 17 Eylül'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştı.
Hürmüz Boğazı'ndaki Saldırılar ve Arz Tehditleri
Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılar petrol arzını tehdit ediyor. UBS analisti Giovanni Staunovo, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik saldırıların sürmesinin ve petrol akışının çatışma öncesi seviyelerin altında kalmasının fiyatları desteklemeye devam ettiğini söyledi. İran medyasına göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu, pazar günü Hürmüz Boğazı'nın güneyinde bir deniz mayınına çarpan petrol tankerinin alev aldığını ve patladığını açıkladı.
Analiz şirketi Kpler'in cuma günü yayımladığı nota göre, ticari gemilere yönelik saldırıların artmasıyla Körfez'den gerçekleşen ham petrol akışı geçen hafta günlük ortalama yaklaşık 8,5 milyon varile geriledi. Bu rakam, bir önceki hafta günlük 20 milyon varilin üzerindeydi. Kpler, geçen hafta ticari gemileri ilgilendiren en az 10 doğrulanmış olayın rapor edildiğini bildirdi.
Suudi Arabistan'ın Güvenlik Alarmı ve Bölgesel Etkiler
Suudi Arabistan, Mısır'ın İran destekli Husilerin oluşturduğu tehdit karşısında güvenliğini ve istikrarını korumak için ihtiyaç duyduğu desteği sağlamaya hazır olduğunu açıkladı. Bu gelişmenin, Ortadoğu'daki savaşın bölgesel etkilerini artırabileceği değerlendiriliyor. Suudi Arabistan Sivil Savunma Kurumu, pazartesi günü başkent Riyad'ın da aralarında bulunduğu çeşitli bölgelerde olası tehlikelere karşı bir dizi uyarı yayımladı.
Kurum, daha sonra tehdidin geçtiğini duyurdu. Bu gelişmeler, Yemen'in güney-orta kesimindeki enerji kaynakları bakımından zengin Şebve vilayetinde bulunan hükümete bağlı güvenlik güçlerinin eğitim kampına düzenlenen saldırının ardından yaşandı. Husilerin düzenlediği saldırıda 53 kişi hayatını kaybetti, 200 kişi yaralandı.
ABD'nin Rusya Yaptırımları ve Piyasa Etkileri
ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü Rusya'nın ihracatını etkileyen bazı yaptırım ve tarifeleri askıya alan bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Muafiyet, Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı anlaşmanın ardından geldi. Anlaşma kapsamında Rusya'nın ABD'ye ve diğer ülkelere dizel yakıt ihraç etmesi öngörülüyor.
Sevkiyatların bu ay yaklaşık 2,3 milyon varille başlaması, aylık miktarın ilerleyen dönemde yaklaşık 7,6 milyon varile yükselmesi planlanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın yaptırım ve tarifelerin küresel ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirmek için 60 güne kadar süre kullanacağını söyledi. Phillip Nova Piyasa Analizi Başkanı Priyanka Sachdeva, Trump'ın kararının ABD ara seçimleri öncesinde petrol fiyatlarını kontrol altında tutmaya yönelik yeni bir girişim gibi göründüğünü belirtti.
İran'ın İhracat Faaliyetleri ve OPEC'in Üretim Artışı
Denizcilik istihbaratı verileri ve güvenlik alanında çalışan kişilerin aktardığı bilgilere göre İran, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatlarına yönelik deniz ablukasına rağmen temmuz ayından bu yana bir miktar sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve jet yakıtı ihraç etmeyi başardı. Bu gelişme, bölgedeki sevkiyatların ve yaptırımların petrol piyasaları üzerindeki etkisine ilişkin belirsizliği artırıyor.
OPEC'in petrol üretimi eylülde arttı. Üretimdeki artışa Suudi Arabistan ve Irak öncülük etti. Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunları, Ortadoğu'daki çatışmalar ve yaptırım politikalarındaki değişiklikler, petrol piyasalarında arz görünümünün önemini korumasına neden oluyor. Fiyatlar geçen haftaki zirvelerinden gerilese de bölgedeki gelişmeler piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
