Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte milyonlarca Müslüman, "Oruca nasıl niyet edilir?" sorusunun yanıtını araştırmaya başladı. Oruç ibadetinin en önemli şartlarından biri olan niyet, hem dini açıdan hem de uygulama bakımından büyük önem taşımaktadır.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamalarına göre oruç tutarken niyet etmek zorunlu mu, niyet ne zaman yapılır ve nasıl edilmelidir gibi merak edilen soruların detayları belli oldu.
Niyetin Önemi Nedir?
Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte birçok kişi sahurdan önce aynı sorunun yanıtını arıyor: "Oruca nasıl niyet edilir?" Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamaları sonrası oruç niyetiyle ilgili detaylar yeniden gündeme geldi. Niyet etmek şart mı, en geç hangi saate kadar niyet edilir, imsaktan sonra niyet geçerli olur mu gibi sorular sıklıkla sorulmaktadır.
İslam alimlerine göre niyet, orucun temel şartlarından biridir. Niyetsiz tutulan oruç sahih kabul edilmez. Ancak niyetin mutlaka sözle ifade edilmesi şart değildir; kalben niyet etmek yeterlidir. Buna rağmen niyetin dil ile söylenmesi "mendup" yani güzel ve tavsiye edilen bir davranış olarak kabul edilmektedir.
Niyetin Zamanı ve Şartları Nelerdir?
Ayrıca sahura kalkmak da çoğu alim tarafından niyet sayılmaktadır. Sahura kalkan kişinin oruç tutma iradesi bulunduğu kabul edilir. Ramazan orucu, belirli günlerde tutulmak üzere adanan oruçlar ve nafile oruçlar için niyet vakti gün batımıyla başlar. Niyet etmek için son zaman ise ertesi gün güneş tepe noktasına gelmeden yaklaşık 10 dakika öncesine kadardır.
Ancak imsaktan sonra niyet edilecekse bazı şartlar vardır: İmsak vaktinden sonra hiçbir şey yenilip içilmemiş olmalı ve orucu bozacak herhangi bir davranış yapılmamış olmalıdır. Bu şartlar sağlanmazsa gündüz yapılan niyet geçerli olmaz.
Günlük Niyet Nasıl Yapılmalıdır?
Diyanet kaynaklarına göre Ramazan ayında her gün için ayrı ayrı niyet edilmesi gerekmektedir. En faziletli olan ise geceden niyet etmektir. Kaza orucu için niyet süresi ise farklıdır. Kaza, kefaret veya zamana bağlı olmayan adak oruçlarında niyet ederken orucun türü belirtilmelidir.
Örneğin "kaza orucuna" veya "kefaret orucuna" şeklinde açık niyet edilmesi gerekmektedir. Oruçta esas olan kalbin niyetidir. Kişinin “yarın oruç tutacağını” bilmesi ve buna karar vermesi niyet yerine geçer. Bununla birlikte niyetin sözlü olarak ifade edilmesi tavsiye edilmektedir. En yaygın Ramazan orucu niyeti ise "Niyet ettim Allah rızası için yarınki Ramazan orucunu tutmaya." şeklindedir.
Oruç için en geç ne zaman niyet edilir sorusuna gelince, Ramazan orucu ve nafile oruçlar için güneş tepe noktasına gelmeden kısa süre öncesine kadar niyet edilebilir. Kaza ve kefaret oruçları için ise en geç imsak vaktine kadar niyet edilmesi gerekmektedir.
