Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören ve trafik cezalarını artırmayı hedefleyen kanun teklifinin 10 maddesini kabul etti. Kabul edilen düzenlemeler, ağır ve özel yüklerin taşınmasından ehliyetsiz araç kullanımına, hız sınırlarına uymamaktan uyuşturucu etkisi altında araç kullanmaya kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Özel Yükler ve Karayolu Kullanım Bedeli
Yeni düzenlemeye göre, ağırlık ve boyut açısından standart dışı ve başka ulaşım yöntemleriyle taşınamayan yüklerin taşınması, özel izne bağlı araçlarla yapılacak. Bu araçlar için Karayolları Genel Müdürlüğü’nden izin alınması zorunlu olacak. Ayrıca, özel yük taşıyan araçlardan yolun yapım, bakım ve işletmesinden sorumlu kurumlarca karayolu kullanım bedeli tahsil edilecek.
Karayolu kullanım bedeli, dingil başına tonaj, dingil sayısı, taşıma mesafesi ve yolun proje ömrünün azalmasına karşılık belirlenen bedel göz önünde bulundurularak her yıl Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ilan edilecek. Özel yük taşıyan araçlar için verilecek izinlerin usul ve esasları, İçişleri Bakanlığı’nın görüşü alınarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirlenecek. Trafik zabıtası desteği sağlanması durumunda, günlük 16 bin lira hizmet bedeli uygulanacak ve bu bedel her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacak. Elde edilen gelirler genel bütçeye aktarılacak.
Ehliyetsiz Sürücülere Yönelik Cezalar
Kanun teklifi, sürücü belgesi olmadan araç kullananlara 40 bin lira, mahkeme veya savcılık kararıyla sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış kişilere ise 200 bin lira idari para cezası uygulanmasını öngörüyor. Sürücü belgesi iptal edilenlerin araç kullanması hâlinde de 200 bin lira ceza verilecek. Araç işletenler, tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezasına tabi olacak.
Ayrıca, motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçların şerit izleme kuralları yenileniyor. Sürücüler, ikiden fazla şeridi bulunan yollarda belirlenen şerit kullanımına uymakla yükümlü olacak ve yerleşim yerleri ile otoyollarda ters yönde araç kullanamayacak. Yaya ve bisiklet yollarında motorlu taşıt kullanımı yasaklanacak.
saldırı amaçlı araçtan inenlere 180 bin lira ceza
Trafiği tehlikeye sokacak şekilde konvoy halinde veya keyfi hareket eden sürücülere 90 bin lira idari para cezası uygulanacak; sürücü belgeleri 60 gün, araçlar 30 gün süreyle trafikten men edilecek. Saldırı amacıyla başka bir aracı takip eden veya araçtan inen sürücülere ise 180 bin lira ceza ve aynı sürelerle sürücü belgesi geri alma ve araç men etme yaptırımı uygulanacak. Bu kişiler, sürücü belgelerini psikoteknik değerlendirmeden geçtikten sonra geri alabilecek.
Kırmızı Işık ve Trafik İşaretlerine Uymayanlara Artan Cezalar
Kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere uygulanan cezalar kademeli olarak artırılıyor. İlk ihlalde 5 bin liradan başlayan cezalar, altıncı ihlalde 80 bin liraya kadar çıkacak. Ayrıca, sabit veya seyir halinde yapılan denetimlerde polislerin dur ikazına uymayan sürücülere 200 bin lira ceza verilecek, sürücü belgeleri 60 gün, araçlar 60 gün trafikten men edilecek. Kırmızı ışık ihlallerinde tekrar durumunda sürücü belgeleri geçici olarak geri alınacak veya iptal edilecek.
0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara idari para cezaları 25 bin liraya kadar çıkarıldı. Tekrar eden ihlallerde ceza 50 bin liraya, üç veya daha fazla tekrarında 150 bin liraya ulaşıyor. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan sürücülerin ise 150 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri iptal edilecek. Bu kişilerin yeniden sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam edip sınavlarda başarılı olmaları ve psikoteknik değerlendirme ile sağlık kurulu raporları sunmaları gerekecek.
Taşıt Kullanma Süresi ve Hız Sınırları
Kanun teklifi, takograf cihazı bulundurulması zorunlu taşıtlarda sürüş ve dinlenme sürelerinin ihlal edilmesi durumunda uygulanacak cezaları belirledi. Günlük veya haftalık süre ihlallerine göre 1.000 liradan 20 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Sürücü işleten ise cezaları iki kat olarak ödeyecek.
Hız sınırlarını aşan sürücülere de cezalar kademeli olarak artırılıyor. Yerleşim yeri içinde hız limitini 6-10 km/saat aşan sürücüye 2 bin lira, 66 km/saatten fazla aşanlara 30 bin lira ceza uygulanacak. Geri alma süreleri, ihlalin şiddetine göre 30 ila 90 gün arasında değişecek. Hız ölçen veya ikaz eden cihazların kullanımına ilişkin cezalar ise 185 bin ila 370 bin lira arasında olacak ve söz konusu cihazların mülkiyeti kamuya geçirilerek el konulacak.
Afet, acil durum, sağlık ve güvenlik görevindeki araçlara geçiş üstünlüğü tanımayan sürücülere 15 bin ila 46 bin lira ceza uygulanacak; sürücü belgeleri ve araçlar 30 gün süreyle trafikten men edilecek. Araçlar arasındaki mesafe ve şerit kullanım kurallarına uymayanlara da 1.000 ila 5.000 lira cezai yaptırım uygulanacak.
