Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın 2025 yılı sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Verilere göre, Türkiye genelindeki hanehalklarının tüketim amaçlı harcamaları içinde en yüksek payı %29,3 ile konut ve kira harcamaları oluşturdu. Harcamalarda ikinci sırayı %20,5 ile ulaştırma alırken, üçüncü sırayı %17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler aldı. Toplam tüketim harcamalarından en düşük payı alan gruplar ise %0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, %1,8 ile eğitim hizmetleri ve %2,2 ile sağlık harcamaları şeklinde sıralandı.
Gelir seviyesine göre harcama öncelikleri değişti
Gelire göre sıralı %20'lik gruplar itibarıyla harcama dağılımı incelendiğinde, en düşük gelir grubu olan birinci %20'lik dilimdeki haneler bütçelerinin %38,7'sini konut ve kiraya, %29,2'sini gıda ve alkolsüz içeceklere, %8,6'sını ise ulaştırmaya ayırdı. Buna karşılık en yüksek gelir grubu olan beşinci %20'lik gruptaki haneler, ulaştırmaya %25, konut ve kiraya %25,7, gıda ve alkolsüz içeceklere ise %12,4 pay ayırarak ulaşıma düşük gelirli hanelere göre yaklaşık üç kat daha fazla oran ayırmış oldu.
Hanelerin temel gelir kaynağı da harcama kalıplarını etkiledi. Gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan hanehalkları konut ve kiraya %26,4, gıdaya %16 ve ulaştırmaya %21,9 pay ayırırken; müteşebbis geliri olanlar konut ve kiraya %25,5, gıdaya %17 ve ulaştırmaya %25,9 pay verdi.
Tek kişilik hanelerin konut ve kira yükü daha fazla çıktı
Hanehalkı büyüklüğü kriterine göre yapılan incelemede, tek kişilik hanelerin bütçelerinden konut ve kiraya %41 oranında pay ayırdığı görüldü. Bu haneler gıdaya %14,3 ve ulaştırmaya %14,4 oranında harcama yaptı. Nüfusu 6 ve daha fazla kişi olan kalabalık hanehalklarında ise bütçenin %23,7'si gıda ve alkolsüz içeceklere, %24,4'ü konut ve kiraya, %18,1'i ise ulaştırmaya harcandı. Böylece tek kişilik hanelerin konut ve kiraya ayırdığı pay, kalabalık haneleri bir buçuk kattan daha fazla geride bıraktı.
En fazla taze meyve ve sebze israf edildi
Araştırma kapsamında hanehalklarının gıda gruplarındaki israf oranları da belirlendi. Verilere göre, en fazla israf edilen gıda grubu %39,7'lik pay ile taze meyve ve sebzeler oldu. Meyve ve sebzeyi sırasıyla %32,5 ile ekmek, %15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.
