Türkiye İstatistik Kurumu, su ve atıksu istatistiklerini hazırlarken 50’den fazla çalışanı olan imalat sanayi işletmelerinden, kurulu gücü 100 MW ve üzerinde olan faal termik santrallerden, altyapısı tamamlanmış tüm Organize Sanayi Bölgelerinden, üretim beyanı veren maden işletmelerinden ve ülkedeki tüm belediyelerden veri topladı.
Kaynaklardan Çekilen Su 20,3 Milyar metreküpe Yükseldi
Belediyeler, imalat sanayi tesisleri, termik santraller, OSB yönetimleri, maden işletmeleri ve köyler tarafından 2022’de su kaynaklarından çekilen toplam su miktarı 19,2 milyar m³ iken, bu rakam 2024 yılında 20,3 milyar m³’e çıktı. Çekilen suyun büyük bölümü denizden sağlandı. Toplam suyun yüzde 54,6’sı deniz, yüzde 23,6’sı yeraltı suyu, yüzde 21,8’i ise yüzey sularından elde edildi.
Denizden çekilen suyun yaklaşık yüzde 93,8’i soğutma amaçlı kullanıldı. Tatlı su kaynaklarından sağlanan suyun büyük kısmı belediyeler tarafından temin edildi. Belediyelerin payı yüzde 81 oldu. İmalat sanayinin payı yüzde 7,3, maden işletmeleri ile OSB’lerin payı yüzde 5,8, köylerin payı yüzde 4,3 ve termik santrallerin payı yüzde 1,6 olarak açıklandı.
Alıcı Ortamlara 17,2 Milyar metreküp Atıksu Deşarj Edildi
2024 yılında doğrudan alıcı ortamlara bırakılan toplam atıksu miktarı 17,2 milyar m³ olarak kaydedildi. Bu atıksuyun yüzde 75,9’u denizlere, yüzde 19,5’i akarsulara, yüzde 1,1’i barajlara, yüzde 0,8’i foseptiklere, yüzde 0,6’sı göl veya göletlere, yüzde 0,2’si araziye ve yüzde 1,9’u diğer alıcı ortamlara deşarj edildi.
Denizlere bırakılan atıksuyun yüzde 80,1’ini soğutma suları oluşturdu. Toplam deşarjın yüzde 50,2’si termik santrallerden, yüzde 31,9’u belediyelerden, yüzde 13,8’i imalat sanayinden, yüzde 1,7’si OSB’lerden, yüzde 1,6’sı maden işletmelerinden ve yüzde 0,8’i köylerden geldi.
Soğutma suları dışında bırakılan atıksuların yüzde 78,3’ünün arıtıldığı açıklandı. Belediyeler, köyler, sanayi tesisleri, termik santraller ve OSB yönetimleri tarafından bırakılan tüm atıksuyun yüzde 60,9’unu soğutma suları, yüzde 39,1’ini ise diğer atıksular oluşturdu.
Belediyelerin Yüzde 98,8’inde Su Şebekesi Var
Türkiye’de 1.401 belediyeden 1.397’si içme ve kullanma suyu şebekesi aracılığıyla hizmet verdi. Böylece belediye nüfusunun yüzde 98,8’i su şebekesine erişmiş oldu. 2024’te belediyeler su kaynaklarından toplam 7,5 milyar m³ su çekti.
Bu suyun yüzde 39,8’i barajlardan, yüzde 29,8’i kuyulardan, yüzde 16,8’i kaynaklardan, yüzde 9,6’sı akarsulardan ve yüzde 3,9’u göl, gölet veya denizlerden sağlandı.
Toplam 7,5 milyar m³ suyun 4,4 milyar m³’ü arıtma tesislerinde arıtıldı. Arıtılan suyun yüzde 96,7’sine konvansiyonel arıtma, yüzde 2,9’una gelişmiş arıtma ve yüzde 0,4’üne fiziksel arıtma uygulandı.
Kanalizasyon Şebekesi Kapsamı Yüzde 92,8’e Ulaştı
Türkiye’deki 1.401 belediyenin 1.379’u kanalizasyon şebekesi ile hizmet verdi. Belediye nüfusunun yüzde 92,8’i kanalizasyon altyapısından yararlanıyor.
Belediyeler tarafından toplanarak deşarj edilen atıksu miktarı 5,8 milyar m³ olarak açıklandı. Bu atıksuyun yüzde 48,5’i akarsulara, yüzde 37,9’u denize, yüzde 3,1’i barajlara, yüzde 1,9’u göl ve göletlere, yüzde 0,4’ü araziye ve yüzde 8,3’ü diğer ortamlara bırakıldı.
Atıksuyun Yüzde 85,4’ü Arıtıldı
Belediyeler tarafından kanalizasyon şebekesinden bırakılan 5,8 milyar m³ atıksuyun 4,9 milyar m³’ü arıtma tesislerinde arıtıldı. Arıtılan atıksuyun yüzde 53,8’i gelişmiş, yüzde 24,5’i biyolojik, yüzde 21,4’ü fiziksel ve yüzde 0,3’ü doğal yöntemlerle arıtıldı. Arıtılan suyun yüzde 1,3’ü sanayi, tarım gibi alanlarda yeniden kullanıldı.
Atıksu arıtma tesisi hizmeti verilen nüfus oranı ise yüzde 76,9 olarak belirlendi.
Kişi Başı Su ve Atıksu Miktarları Açıklandı
Belediyeler tarafından çekilen kişi başı günlük ortalama su miktarı 255 litre olarak hesaplandı. İstanbul’da günlük ortalama tüketim 203 litre, Ankara’da 270 litre, İzmir’de 215 litre oldu.
Belediyelerden deşarj edilen kişi başı günlük ortalama atıksu miktarı 210 litre olarak belirlendi. İstanbul’da bu rakam 291 litre, Ankara’da 209 litre, İzmir’de 186 litre olarak kaydedildi.
