Türkiye ve dünya görsel tarihine iz bırakan usta foto muhabiri Ara Güler, aramızdan ayrılışının üzerinden yedi yıl geçti. 16 Ağustos 1928’de İstanbul Beyoğlu’nda doğan Güler, “Mıgırdiç Ara Derderyan” ismiyle hayata başladı ve daha sonra Soyadı Kanunu ile “Güler” soyadını aldı. Fotoğraf sanatındaki eşsiz yeteneği ve objektifine yansıttığı unutulmaz karelerle, hem Türkiye’de hem de uluslararası alanda saygın bir konuma ulaştı.
ara güler fotoğrafçılığa nasıl başladı?
Çocukluk dönemini Beyoğlu’nda geçiren Ara Güler, ev ortamında aldığı ilk eğitim sonrası Mıhitaryan Manastır Mektebi, Galatasaray Lisesi ve Getronagan Ermeni Lisesi’nde öğrenim gördü. Sinemaya duyduğu ilgi küçük yaşlarda başladı; babasının lise yıllarında hediye ettiği fotoğraf makinesiyle bu alandaki yeteneği gelişti. Liseden sonra İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesindeki Gazetecilik Enstitüsü’nde eğitim alan Güler, akademik çalışmalarını sürdürürken Jamanak ve diğer Ermeni gazetelerinde muhabirlik yaptı.
Gerçek anlamda gazetecilik deneyimini 1950 yılında Yeni İstanbul gazetesinde kazanan Güler, askerlik sonrası Hürriyet gazetesinde görev aldı. Ardından Hayat dergisinde fotoğraf şefi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde Amerikan Medya Fotoğrafçıları Derneği’ne kabul edilen ilk ve tek Türk fotoğrafçı oldu.
ara güler'in Uluslararası Başarıları
1958’de “Time-Life”, “Paris-Match” ve “Der Stern” gibi prestijli dergilerin Yakın Doğu foto muhabiri olarak görev yapan Ara Güler, Henri Cartier-Bresson ile tanışarak Paris’teki Magnum Ajansı’nın daimi üyelerinden biri oldu. İngiltere’de yayımlanan “Photography Annual Antolojisi”nde dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak gösterildi. 1962’de Almanya’da “Master of Leica” unvanını aldı ve İsviçre’de Kamera dergisi kendisi için özel bir sayı hazırladı.
Güler’in 1960 Darbesi ve 1964 Kıbrıs Harekatı gibi tarihi olaylarda çektiği fotoğraflar, uluslararası dergi ve ajanslar aracılığıyla dünya kamuoyuna ulaştı. Ünlü isimlerle gerçekleştirdiği röportajlar ve çekimler arasında Picasso, Yaşar Kemal, Winston Churchill, İndira Gandhi, Alfred Hitchcock ve Salvador Dali gibi önemli figürler yer aldı.
güler'in arşivinde 2 milyondan fazla fotoğraf bulunuyor
Ara Güler’in arşivinde iki milyonu aşkın fotoğraf bulunuyor. 1979’da Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından foto muhabirliği dalında birincilik ödülüne layık görüldü. Fotoğraflarının bir kısmı kitaplaştırıldı ve önemli mimari yapılar ile kültürel temaları belgeleyen eserleri İngiltere, ABD, Singapur, Fransa gibi ülkelerde yayınlandı.
1986’da Prof. Dr. Apdullah Kuran’ın kaleme aldığı “Mimar Sinan” kitabının fotoğraflarını çekti; kitap bir yıl sonra İngilizce yayımlandı. Ayrıca Dışişleri Bakanlığı için hazırlanan “The Sixth Continent” adlı eserde Halikarnas Balıkçısı’nın yaşamı fotoğraflarla anlatıldı. Ulusal ve uluslararası pek çok müzede fotoğrafları sergilenen Güler, Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü gibi prestijli ödüllerle onurlandırıldı.
ara güler nasıl öldü?
İstanbul Şişli’de özel bir hastanede kalp ve böbrek yetmezliği nedeniyle tedavi gören Ara Güler, 17 Ekim 2018’de hayatını kaybetti. Vefatının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve dönemin Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan dahil olmak üzere birçok önemli isim taziye mesajları yayımladı. Güler için 20 Ekim 2018’de Galatasaray Meydanı’nda anma töreni düzenlendi, cenazesi Beyoğlu’ndaki Üç Horan Ermeni Kilisesi’nde düzenlenen dini törenin ardından Şişli Ermeni Mezarlığı’na defnedildi.
ara güler müzesi
Ara Güler’in eserleri Paris Ulusal Kütüphanesi, ABD’de George Eastman Müzesi, Nebraska Üniversitesi Sheldon Koleksiyonu ve Köln Museum Ludwig gibi önemli koleksiyonlarda yer almaktadır. 1964’ten 2018’e kadar Almanya, İtalya, Fransa, ABD ve Japonya başta olmak üzere birçok ülkede 100’ün üzerinde kişisel ve karma sergi açtı.
İstanbul’un ruhunu yansıttığı fotoğraflarıyla bir ekol haline gelen Güler’in 90. doğum gününde, 16 Ağustos 2018’de Şişli Bomontiada’da Ara Güler Müzesi hizmete girdi. Müze, 2022’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Özel Müze statüsüne alındı ve sanatçının yaşamı, çok yönlü kimliği ile arşivi geniş kitlelere ulaştırılmaya devam ediyor.
Ara Güler, fotoğraf sanatına kazandırdığı unutulmaz karelerle hem Türkiye’nin hem de dünya görsel tarihinin önemli bir ismi olarak hatırlanmaya devam ediyor.
