Türkiye’de sigara kullanımına yönelik kurallar sertleşiyor. Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında hazırlanan yeni düzenleme, tütün ürünlerinin kullanım alanlarını daraltırken, satıştan tüketime kadar geniş kapsamlı sınırlamalar getiriyor.
2040 yılı için ise dikkat çeken bir hedef öne çıkıyor. Hükümet, sigara, nargile başta olmak üzere tütün ürünleriyle ilgili yasakları Avrupa Birliği hedefleriyle uyumlu olarak yeni bir faza taşımaya hazırlanıyor.
Yeni Düzenlemenin Kapsamı Nedir?
AK Parti grubunun Sağlık Bakanlığıyla koordineli hazırladığı yasa teklifi taslağına göre, açık ya da kapalı alan ayrımı yapılmaksızın sigara içilmesine sadece belirlenmiş alanlarda izin verilecek. Açık ya da kapalı alan olmasına bakılmaksızın ibadethane, okul öncesi eğitim kurumları, ilk ve orta öğrenim kurumları, yükseköğretim kurumları, sağlık kurum ve kuruluşları gibi alanlarda, çocuk parkları, spor alanları, plajlar gibi açık alanlarda sigara içilmeyecek.
Kamuya açık olmayan açık alanlarda da sigara kullanımı sınırlanacak. Teklife göre ‘tütün ürünü’ yeniden tanımlanıyor. Yalnızca tütün içeren geleneksel ürünler değil, organik ya da sentetik nikotin içeren ürünler ve tütün veya nikotin içermese dahi tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan elektronik iletim sistemleri dahil her türlü nargile, sigara, elektronik sigara (sıvı ve kimyasal içerenler de dahil), ısıtılmış tütün gibi ürünlerin tamamı türün ürünü kabul edilecek.
Denetim ve Cezalar Nasıl Olacak?
Nakit parayla tütün ürünü satılamayacak. Tütün ürünlerinin tamamı elektronik sistemle kayda alınacak. Tütün ürünü tüketim alanlarına 18 yaşını doldurmamış kişiler giremeyecek. Çocuklara tütün ürünü satanlar 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanacak.
Hastaneler ile üniversitelerde sigara içilmeyecek. Hastane ve üniversite binası yerleşke içinde binalara en az 20 metre mesafede sigara içme alanı oluşturulacak. Yasak kapsamındaki mevcut lokanta, birahane ve işletmelerin yanı sıra, yeme-içme hizmeti verilen işletmelerde sigara içilen bölüm olmayacak.
Uygulama Süreci ve Cezaların Ağırlığı
Bu işletmelerde toplam kullanım alanının yüzde 10’unu geçmeyecek oranda, en az iki en fazla 20 metrekare büyüklüğünde, içerisi dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme bölümü kurulabilecek. Bu alanlara yiyecek-içecek servisi yapılmayacak. Plajlarda, aralarındaki mesafe 200 metreden az olmayacak biçimde sigara kabini kurulabilecek.
Çocuk oyun alanları, oyun parkları ve çocuk bahçeleri gibi temelde çocukların faydalandığı alanlar ile yürüyüş yolları ve açık havada gerçekleştirilen spor ve etkinliklerin seyir alanlarında sigara içilmeyecek. Sigara yasaklarına ilişkin denetimler artık belediyelerce değil, vali, kaymakam gibi mülki amirlerce yaptırılacak.
Yerel mülki amirler tütün denetim ekipleri kuracak. Tütün ürünleriyle mücadelede yasakları ihlal edenlere ilişkin cezalar ağırlaştırılıyor. Kişiler ve işletmeler açısından 5 bin liradan 10 milyon liraya kadar para cezaları ile ruhsat iptaline kadar varan yaptırımlar uygulanacak.
Tekrar eden ihlallerde işletmelere kadameli kapatma cezaları verilecek. Yasak alanlarda sigara içenlere 5 bin lira para cezası kesilecek. 1 Ocak 2040’tan sonra tütün ürünlerini ithal eden, üreten, satışa arz eden, nakleden ve satış yapanlara 1 milyon liradan 5 milyon liraya kadar adli para cezası verilecek.
Bu tarihten sonra tütün ürünlerini satın alan, bulunduran veya yolcu beraberinde getirenlere ise 50 bin liradan 250 bin liraya kadar idari para cezası kesilecek. Bu cezalar o tarihe kadar güncelleme oranıyla artacak.
